ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઝડપી ડિલિવરી સેવાઓનો ભારે પ્રચાર થયો હતો. બ્લિંકકિટ, ઝેપ્ટો, સ્વીગી સહિતની ક્વિક કોમર્સ કંપનીઓ દ્વારા “10 મિનિટમાં ડિલિવરી” જેવી આક્રમક જાહેરાતો કરવામાં આવી રહી હતી. જોકે, આ ઝડપી ડિલિવરીના દબાણમાં ગિગ વર્કર્સના જીવ જોખમમાં મૂકાતા હોવાના ગંભીર મુદ્દા સામે આવતા હવે કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ હસ્તક્ષેપ કર્યો છે.

ગિગ વર્કર્સને પડતી મુશ્કેલીઓને લઈને છેલ્લા એક મહિનાથી દેશભરમાં ચર્ચા ચાલી રહી હતી. 25 ડિસેમ્બરે મોટી સંખ્યામાં ડિલિવરી પાર્ટનર્સ દ્વારા હડતાળ પણ કરવામાં આવી હતી. વિપક્ષ સહિત વિવિધ સંગઠનો દ્વારા સરકારને આ મુદ્દે નિયમો ઘડવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. અંતે, કેન્દ્ર સરકારે ક્વિક કોમર્સ સેક્ટર પર કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
 

કેન્દ્ર સરકારે કંપનીઓને આપ્યા સ્પષ્ટ નિર્દેશ

કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ ક્વિક કોમર્સ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપનીઓ સાથે બેઠક યોજી હતી. આ બેઠક બાદ મોટાભાગની કંપનીઓએ સરકારને ખાતરી આપી છે કે હવે તેઓ પોતાની જાહેરાતો, એપ્સ અને સોશિયલ મીડિયા પરથી “10 મિનિટ ડિલિવરી”ની સમયમર્યાદા દૂર કરશે.

મીડિયા અહેવાલો મુજબ, બ્લિંકકિટ, ઝેપ્ટો, સ્વીગી સહિતની કંપનીઓ સાથે ચર્ચા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે ગ્રાહકને ઝડપી સેવા આપવા માટે કોઈ પણ વ્યક્તિના જીવ સાથે જોખમ ન લેવાય.
 

ડિલિવરી પાર્ટનર્સની સુરક્ષા સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા

સરકારે કંપનીઓને સૂચના આપી છે કે ડિલિવરી પાર્ટનર્સની સુરક્ષા અને આરોગ્યને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે. 10 મિનિટની સમયમર્યાદા પૂર્ણ કરવા માટે થતું દબાણ ગિગ વર્કર્સને ટ્રાફિક નિયમો તોડવા મજબૂર કરતું હતું, જે અનેક અકસ્માતોનું કારણ બનતું હતું.

ઘણીવાર મોડું થવાથી ડિલિવરી પાર્ટનર્સને ઓછા રેટિંગ, દંડ અથવા ઇન્સેન્ટિવ ગુમાવવાનો સામનો કરવો પડતો હતો. પરિણામે તેઓ ઝડપથી વાહન ચલાવતા, ખોટી બાજુથી જતા અને સિગ્નલ તોડતા જોવા મળતા હતા.
 

ગિગ ઇકોનોમીમાં બદલાવની શરૂઆત

સરકારના આ નિર્ણયને ગિગ વર્કર્સ માટે મોટી રાહત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. સમયમર્યાદા હટાવવાથી કામકાજનું દબાણ ઘટશે અને માર્ગ સુરક્ષા સુધરશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

સરકારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે ટેક્નોલોજી અને વ્યવસાયિક સ્પર્ધા માનવ જીવનથી ઉપર હોઈ શકે નહીં. આવનારા સમયમાં ગિગ ઇકોનોમી માટે વધુ વ્યાપક માર્ગદર્શિકા અને સુરક્ષા નિયમો ઘડવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

‘10 મિનિટ ડિલિવરી’ મોડલ પર રોક લગાવવાનો નિર્ણય માત્ર એક નીતિગત ફેરફાર નથી, પરંતુ લાખો ગિગ વર્કર્સના જીવન અને સુરક્ષાને કેન્દ્રમાં રાખીને લેવાયેલો મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. સરકારના આ હસ્તક્ષેપથી ક્વિક કોમર્સ ક્ષેત્રમાં જવાબદારીપૂર્ણ વ્યવહાર અને માનવકેન્દ્રિત વિકાસને પ્રોત્સાહન મળશે તેવી અપેક્ષા છે.