ભારતના શાસન ઇતિહાસમાં 13 ફેબ્રુઆરી, 2026નો દિવસ એક મહત્વપૂર્ણ મોરચો બની રહ્યો છે. વડાપ્રધાન Narendra Modiએ નવી પ્રધાનમંત્રી કચેરી ‘સેવાતીર્થ’નું લોકાર્પણ કરીને 78 વર્ષથી ચાલી આવતી સાઉથ બ્લોકની પરંપરાને અલવિદા કરી. રાયસીના હિલ્સ પર સ્થિત South Block અને North Block હવે ઐતિહાસિક સ્મૃતિરૂપ બની રહ્યા છે, જ્યારે સત્તાનું નવું કેન્દ્ર ‘સેવાતીર્થ’ બન્યું છે.

લોકાર્પણ બાદ યોજાયેલી પ્રથમ બેઠકમાં જ વડાપ્રધાને ચાર મોટા અને વ્યાપક અસર ધરાવતા નિર્ણયો જાહેર કર્યા. આ નિર્ણયોને તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પણ જાહેર કર્યા, જે દેશના સામાન્ય નાગરિકથી લઈને ઉદ્યોગજગત સુધી દરેક વર્ગને સ્પર્શે છે.
 

PM રાહત યોજના: અકસ્માત પીડિતોને તાત્કાલિક સહાય

નવી કચેરીમાં સૌથી પહેલા જે ફાઇલ પર સહી કરવામાં આવી, તે ‘PM રાહત યોજના’ સંબંધિત હતી. આ યોજના હેઠળ અકસ્માતનો ભોગ બનેલા વ્યક્તિને રૂ. 1.5 લાખ સુધીની કેશલેસ સારવાર આપવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી માર્ગ અકસ્માત કે અન્ય દુર્ઘટનામાં ઘાયલ વ્યક્તિઓને સમયસર સારવાર મળશે અને આર્થિક ભાર ઘટાડાશે. સરકારનો ઉદ્દેશ એ છે કે ‘ગોલ્ડન અવર’માં સારવાર ઉપલબ્ધ થાય અને જીવ બચાવવાની શક્યતા વધે.
 

લખપતિ દીદી યોજના: લક્ષ્યાંક બમણો

મહિલા સશક્તિકરણ તરફ એક મોટું પગલું ભરતાં ‘લખપતિ દીદી’ યોજનાનો લક્ષ્યાંક બમણો કરીને 6 કરોડ સુધી વધારવામાં આવ્યો છે. સ્વસહાય જૂથો સાથે જોડાયેલી મહિલાઓને આવકવર્ધક પ્રવૃત્તિઓમાં જોડીને તેમને આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર બનાવવા સરકારનો પ્રયાસ છે. આ નિર્ણય ગ્રામિણ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવશે અને મહિલાઓને રોજગારના નવા અવસર આપશે.

 

કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ: ખેડૂતોને બમણું બળ

ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડનો ટાર્ગેટ રૂ. 1 લાખ કરોડથી વધારીને રૂ. 2 લાખ કરોડ કરવામાં આવ્યો છે. આ ફંડ મારફતે ગોડાઉન, કોલ્ડ સ્ટોરેજ, સપ્લાય ચેઇન અને અન્ય કૃષિ આધારભૂત સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવશે. પરિણામે ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદનોનો યોગ્ય ભાવ મળશે અને પાક પછીના નુકસાનમાં ઘટાડો થશે. કૃષિ ક્ષેત્રમાં આધુનિકીકરણ તરફ આ મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
 

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા ફંડ 2.0: નવીનતાને પ્રોત્સાહન

યુવા ઉદ્યોગકારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા ફંડ 2.0’ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. રૂ. 10,000 કરોડના કોર્પસ સાથે આ ફંડ ખાસ કરીને ડીપ-ટેક અને નવીન સંશોધન ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરશે. આ પગલાથી સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને નવું પ્રાણ મળશે અને ભારત વૈશ્વિક ટેકનોલોજી ક્ષેત્રમાં વધુ મજબૂત સ્થાન પ્રાપ્ત કરશે.
 

78 વર્ષ બાદ બદલાયું સત્તાનું સરનામું

આજે ‘સેવાતીર્થ’માં વડાપ્રધાન કચેરી, નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ સચિવાલય અને કેબિનેટ સચિવાલય એક જ પરિસરમાં કાર્યરત થયા છે. 2.26 લાખ સ્ક્વેર ફૂટ વિસ્તારમાં પથરાયેલું આ પરિસર 1189 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે તૈયાર થયું છે. અહીં ત્રણ મુખ્ય ઇમારતો છે—સેવાતીર્થ-1 (PMO), સેવાતીર્થ-2 (કેબિનેટ સચિવાલય) અને સેવાતીર્થ-3 (રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય).

1947માં સ્વતંત્ર ભારતની પ્રથમ કેબિનેટ બેઠક Jawaharlal Nehruની અધ્યક્ષતામાં સાઉથ બ્લોકમાં યોજાઈ હતી. 13 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ અહીં અંતિમ કેબિનેટ બેઠક યોજાઈ અને ત્યારબાદ સત્તાનું કેન્દ્ર ‘સેવાતીર્થ’માં ખસેડાયું.

હવે સાઉથ બ્લોક અને નોર્થ બ્લોકને મ્યુઝિયમમાં પરિવર્તિત કરવાની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે, જેથી દેશના શાસન ઇતિહાસને જનતા નજીકથી જાણી શકે.
 

નવી શરૂઆત, નવા સંકેતો

‘સેવાતીર્થ’માંથી લેવામાં આવેલા ચાર નિર્ણયો સરકારના આગામી કાર્યકાળની દિશા સ્પષ્ટ કરે છે—સામાન્ય નાગરિકને તાત્કાલિક સહાય, મહિલાઓને આત્મનિર્ભરતા, ખેડૂતોને આધુનિક સુવિધા અને યુવાનોને નવીનતાના અવસર. 78 વર્ષ પછી સત્તાનું સરનામું બદલાયું છે, પરંતુ દેશસેવાનો સંકલ્પ વધુ મજબૂત બન્યો છે.

નવી કચેરીમાં લેવાયેલા આ પ્રથમ નિર્ણયો ભારતના વિકાસયાત્રામાં મહત્વપૂર્ણ મકામ સાબિત થશે.