મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ભયંકર રૂપ લઈ રહ્યો છે. United States અને Israel દ્વારા Iran પર કરાયેલા હુમલાઓના વળતાં પ્રહારમાં ઈરાને એકસાથે 8 દેશોમાં આવેલી અમેરિકી સૈન્ય સુવિધાઓને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ “ઓપરેશન ફતહ-એ-ખૈબર” હેઠળ કતાર, બહેરીન, કુવૈત, UAE, જોર્ડન, સાઉદી અરેબિયા, ઈરાક અને ઇઝરાયલમાં મિસાઈલ હુમલાઓ કરવામાં આવ્યા છે.

ઈરાનનું કહેવું છે કે અમેરિકાના તમામ સૈન્ય ઠેકાણા તેમના ટાર્ગેટ પર છે. ઇઝરાયલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન પોતાનો પરમાણુ કાર્યક્રમ સંપૂર્ણ રીતે બંધ નહીં કરે ત્યાં સુધી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. બીજી તરફ, ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે યુદ્ધની શરૂઆત ભલે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે કરી હોય, પરંતુ અંત તેઓ લાવશે.

હુમલાઓમાં ખાસ કરીને અમેરિકાના વ્યૂહાત્મક બેઝને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલ છે. Qatarમાં આવેલું Al Udeid Air Base મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકાનું સૌથી મોટું એર બેઝ અને CENTCOMનું મુખ્ય મથક માનવામાં આવે છે. Bahrainમાં આવેલ Naval Support Activity Bahrain અમેરિકન નેવીના 5th Fleetનું હેડક્વાર્ટર છે, જે સમુદ્રી સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

તે ઉપરાંત Kuwaitના કેમ્પ આરીફજાન અને અલી અલ સાલેમ એર બેઝ, United Arab Emiratesનું Al Dhafra Air Base, Jordanનું મુવફ્ફાક અલ-સાલ્ટી એર બેઝ, Iraqમાં આવેલ આઈન અલ-અસદ અને ઇરબિલ એર બેઝ તેમજ Saudi Arabiaનું પ્રિન્સ સુલતાન એર બેઝ પણ નિશાન પર હોવાના અહેવાલ છે. બેહરીન અને અન્ય વિસ્તારોમાં સાયરન વાગતા નાગરિકોને સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે.
 

સૈન્ય વિશ્લેષકો માને છે કે જો આ હુમલાઓ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે તો મધ્ય પૂર્વમાં વ્યાપક સંઘર્ષની શક્યતા વધી શકે છે. ગલ્ફ વિસ્તારમાં અમેરિકી સૈન્ય ઉપસ્થિતિ લાંબા સમયથી રહી છે અને તે ઈરાન સાથેના તણાવનું કેન્દ્ર બની રહે છે. ઈરાન દ્વારા એકસાથે અનેક દેશોમાં મિસાઈલ છોડવાથી ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા ચિંતાઓ વધુ ગંભીર બની છે.

આ પરિસ્થિતિ પર અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ નિવેદન આપતા જણાવ્યું કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શક્તિ બની શકશે નહીં. તેમના શબ્દોમાં, “ઈરાન પરમાણુ બોમ્બ બનાવવાની કોશિશ કરી રહ્યું હતું અને અમે તેને રોકીશું.” તેમણે ઈરાનના મિસાઈલ ઠેકાણાઓ અને પરમાણુ કેન્દ્રોને નિશાન બનાવવા અંગે કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે.

આ વધતા સંઘર્ષનો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ પ્રભાવ પડી શકે છે. ગલ્ફ દેશો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. જો અહીં અસ્થિરતા વધશે તો તેલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવી શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં અશાંતિ ફેલાઈ શકે છે. લાલ સમુદ્ર અને હોર્મુઝ જળસંધિ જેવા વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગો પર પણ જોખમ વધી શકે છે.

હાલ બંને પક્ષો સૈન્ય દૃષ્ટિએ સતર્ક છે. અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોએ પોતાની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં વધારો કર્યો છે, જ્યારે ઈરાને વધુ કડક જવાબ આપવાની તૈયારી દર્શાવી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિતના આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો દ્વારા શાંતિ અને સંયમ માટે અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.

કુલ મળીને મધ્ય પૂર્વમાં પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની ગઈ છે. ઈરાનનો એકસાથે 8 દેશો પર હુમલો પ્રદેશમાં વ્યાપક યુદ્ધનો સંકેત આપી શકે છે. આગામી દિવસોમાં રાજનૈતિક ચર્ચાઓ અને સૈન્ય પગલાં પરિસ્થિતિને કઈ દિશામાં લઈ જાય છે તે સમગ્ર વિશ્વ માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.