એશિયાના બે પડોશી દેશો થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા લાંબા સમયના સરહદી સંઘર્ષ વચ્ચે cuốiકાર સીઝફાયર (યુદ્ધ વિરામ)નું એલાન કરવામાં આવ્યું છે. છેલ્લા લગભગ 20 દિવસથી ચાલતા ભીષણ અથડામણ બાદ બંને દેશોએ તાત્કાલિક અસરથી યુદ્ધ રોકવા પર સહમતિ વ્યક્ત કરી છે, જેના કારણે સરહદી વિસ્તારોમાં વસતા લાખો લોકોમાં રાહતની લાગણી જોવા મળી રહી છે.

થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયાના રક્ષા મંત્રીઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા સંયુક્ત નિવેદન મુજબ, આ સીઝફાયર સ્થાનિક સમય પ્રમાણે 27 ડિસેમ્બર બપોરે 12 વાગ્યાથી અમલમાં આવશે. બંને દેશોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ યુદ્ધ વિરામ દરેક પરિસ્થિતિમાં અને તમામ સરહદી વિસ્તારોમાં લાગુ પડશે.
 

દરેક પ્રકારના હુમલાઓ પર પ્રતિબંધ

કંબોડિયાની સ્પેશિયલ જનરલ બોર્ડર કમિટીના નિવેદન અનુસાર, બંને દેશોએ તાત્કાલિક તમામ પ્રકારના હથિયારોના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય લીધો છે. સીઝફાયર અંતર્ગત હવે નાગરિકો, રહેણાંક વિસ્તારો, સરકારી ઈમારતો તેમજ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર કોઈપણ પ્રકારનો હુમલો કરવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણયનો હેતુ માનવહાનિ અટકાવવાનો અને સરહદ પર શાંતિ સ્થાપવાનો છે.
 

101થી વધુ લોકોના મોત, લાખો લોકો સ્થળાંતર માટે મજબૂર

આ સીઝફાયર તે સમયે જાહેર થયો છે જ્યારે ડિસેમ્બરના શરૂઆતથી જ થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે સરહદ પર તણાવ વધ્યો હતો. છેલ્લા 20 દિવસ દરમિયાન બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે ભારે ગોળીબાર અને અથડામણ થઈ હતી. આ સંઘર્ષમાં બંને દેશોને મળીને 101થી વધુ લોકોના મોત થયા હોવાનો અહેવાલ છે. સાથે જ, સરહદ વિસ્તારમાં રહેતા પાંચ લાખથી વધુ લોકો પોતાનાં ઘર છોડવા મજબૂર બન્યા હતા.

યુદ્ધ વિરામના એલાન બાદ સ્થળાંતર કરેલા હજારો પરિવારોમાં આશા જગી છે કે હવે તેઓ ફરી પોતાના ઘરોમાં પરત ફરી શકશે. છેલ્લા ઘણા દિવસોથી ખોરાક, પાણી અને સલામતી જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓના અભાવે લોકો ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા હતા.
 

સૈનિકોની સંખ્યા વધારાશે નહીં

બંને દેશોએ જાહેર કરેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે સરહદ પર હાલ તહેનાત સૈનિકોને યથાવત રાખવામાં આવશે, પરંતુ તેમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવશે નહીં. તેમજ કોઈ નવી સૈન્ય ગતિવિધિ કે હલનચલન કરવામાં નહીં આવે. બંને પક્ષોનું માનવું છે કે સૈન્ય શક્તિમાં વધારો કરવાથી તણાવ વધુ વધશે અને લાંબા ગાળાના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલને નુકસાન પહોંચશે.
 

શું છે સમગ્ર સરહદી વિવાદ?

થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચેનો સરહદ વિવાદ દાયકાઓ જૂનો છે. અહેવાલો અનુસાર, વિવાદિત ‘યોગઆન મા’ વિસ્તારમાં ભગવાન વિષ્ણુની એક પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી, જેને તાજેતરમાં થાઇ સેનાએ હટાવી દીધી અથવા તોડી પાડી હતી. આ ઘટનાએ બંને દેશો વચ્ચે ફરી તણાવ ભડકાવ્યો હતો.

આ પહેલાં પણ બંને દેશો વચ્ચે પ્રેહ વિહાર (Preah Vihear) મંદિરને લઈને ગંભીર વિવાદ થઈ ચૂક્યો છે. વર્ષ 1962માં આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલયે ચુકાદો આપ્યો હતો કે પ્રેહ વિહાર મંદિર પર કંબોડિયાનું સાર્વભૌમત્વ રહેશે. જોકે મંદિરની આસપાસની જમીન અંગે સ્પષ્ટતા ન થતાં બંને દેશોએ અલગ અલગ અર્થઘટન કરી અથડામણ શરૂ કરી હતી.
 

સાંસ્કૃતિક વારસાને લઈને ચિંતા

ભારત સહિત અનેક દેશોની ચિંતા એ છે કે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં ફેલાયેલા હિન્દુ–બૌદ્ધ સાંસ્કૃતિક ચિહ્નો રાજકીય વિવાદોનો ભોગ ન બને. બંને દેશોએ એકબીજા પર મંદિરો અને પ્રાચીન ખંડેરોને નુકસાન પહોંચાડવાના આરોપ લગાવ્યા હતા. કંબોડિયાનું કહેવું છે કે થાઇ સેનાએ મંદિરોને નુકસાન પહોંચાડ્યું, જ્યારે થાઇલેન્ડનો આરોપ છે કે કંબોડિયાએ મંદિરોની આસપાસ સૈનિકો તહેનાત કર્યા હતા.
 

શાંતિ માટે વાતચીતની આશા

હાલ સીઝફાયર લાગુ થવાથી સરહદ પર તણાવમાં ઘટાડો થયો છે. બંને દેશો હવે ફરી વાતચીતના મેજ પર બેસીને શાંતિપૂર્ણ અને કાયમી ઉકેલ તરફ આગળ વધશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. યુદ્ધ વિરામને દક્ષિણ–પૂર્વ એશિયામાં સ્થિરતા અને માનવતાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.