કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ એટલે કે Employees' State Insurance Corporation (ESIC) એ પોતાની સ્થાપનાની 75મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે 40 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના સભ્યો માટે મફત વાર્ષિક હેલ્થ ચેકઅપ યોજના શરૂ કરી છે. આ પહેલથી દેશભરના અંદાજે એક કરોડથી વધુ સભ્યોને સીધો લાભ મળશે. ESICની આરોગ્ય વીમા યોજના હેઠળ હાલમાં આશરે 3.8 કરોડ સભ્યો આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી લગભગ એક કરોડ સભ્યો 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના છે.
 

કેમ લેવાયો આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય?

ગત વર્ષે નવેમ્બરમાં જાહેર કરાયેલા નોટિફિકેશન મુજબ નવી શ્રમ સંહિતાઓ હેઠળ 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના કામદારો માટે ફ્રી એન્યુઅલ હેલ્થ ચેકઅપ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ જોગવાઈ અનુસાર હવે નોકરીદાતાઓ માટે પોતાના કર્મચારીઓની નિયમિત આરોગ્ય તપાસ સુનિશ્ચિત કરવી કાનૂની જવાબદારી બની ગઈ છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ESICએ પોતાની યોજના શરૂ કરી છે, જેથી સભ્યોને ગુણવત્તાયુક્ત અને સમયસર આરોગ્ય સેવાઓ મળી રહે.

કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર મંત્રી Mansukh Mandaviyaએ આ યોજના શરૂ કરતી વખતે જણાવ્યું હતું કે, આ પગલું કામદારોના કલ્યાણને વધુ મજબૂત બનાવશે. તેમણે ESICને સેવા પ્રદાનમાં સુધારો અને પારદર્શિતા લાવવા, દવાઓ તથા તબીબી સાધનોની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને દર્દીઓને અનાવશ્યક રીતે અન્ય હોસ્પિટલોમાં રિફર કરવાની પ્રથા ઘટાડવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
 

મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

ESIC પાસે હાલમાં 166 હોસ્પિટલો, 17 મેડિકલ કોલેજો અને લગભગ 1,600 ડિસ્પેન્સરીનું વિશાળ નેટવર્ક છે. આ માળખું દેશભરમાં લાખો કર્મચારીઓને આરોગ્ય સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે. મફત વાર્ષિક ચેકઅપ યોજના આ નેટવર્ક મારફતે અમલમાં મૂકવામાં આવશે.

આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે 40 વર્ષથી ઉપરના સભ્યોમાં હૃદયરોગ, ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર અને અન્ય ક્રોનિક બીમારીઓની વહેલી તકે ઓળખ કરી શકાય અને સમયસર સારવાર મળી રહે. નિયમિત ચેકઅપથી ગંભીર બીમારીઓના જોખમમાં ઘટાડો શક્ય બને છે અને કામદારોનું ઉત્પાદનક્ષમ જીવન પણ સુધરે છે.
 

આયુષ્માન ભારત સાથે સંકલન

આ પહેલને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે National Health Authority અને ESIC વચ્ચે કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ કરાર હેઠળ ESI યોજનાને Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (AB PM-JAY) સાથે સંકલિત કરવામાં આવશે. આથી આરોગ્ય સેવાઓનું એકીકરણ થશે અને ગુણવત્તાયુક્ત સારવાર સુધી પહોંચ વધુ સરળ બનશે.

આ સંકલનથી સભ્યોને સરકારી અને માન્ય ખાનગી હોસ્પિટલોમાં વધુ સારી સારવાર મળી શકશે. ખાસ કરીને ગંભીર રોગચાળાઓમાં આ સહયોગ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
 

કામદારો માટે શું લાભ?

આ યોજના હેઠળ 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના સભ્યોને દર વર્ષે સંપૂર્ણ આરોગ્ય તપાસ મફતમાં ઉપલબ્ધ રહેશે. તેમાં જરૂરી લેબ ટેસ્ટ, બ્લડ ચેકઅપ, હાર્ટ સ્ક્રીનિંગ સહિતની તપાસનો સમાવેશ થઈ શકે છે. સમયસર નિદાન થવાથી ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓને અટકાવી શકાય છે.

નોકરીદાતાઓ માટે હવે આ માત્ર એક વૈકલ્પિક સુવિધા નથી, પરંતુ કાનૂની ફરજ છે. આથી કાર્યસ્થળ પર આરોગ્ય સુરક્ષાનું માહોલ વધુ મજબૂત બનશે.
 

ભવિષ્યની દિશા

મંત્રીએ ESIC હોસ્પિટલોના ધોરણોને All India Institute of Medical Sciences (AIIMS) જેવી ટોચની સંસ્થાઓના સ્તરે પહોંચાડવાનો લક્ષ્ય પણ વ્યક્ત કર્યો છે. આથી ESICના સભ્યોને ઉત્તમ અને આધુનિક સારવાર સુવિધાઓ પ્રાપ્ત થઈ શકે.

આ રીતે ESICની મફત વાર્ષિક હેલ્થ ચેકઅપ યોજના દેશના એક કરોડથી વધુ કામદારો માટે આરોગ્ય સુરક્ષાની દિશામાં એક ઐતિહાસિક પગલું સાબિત થશે. નિયમિત તપાસ અને સમયસર સારવારથી કામદારોનું જીવન વધુ સુરક્ષિત અને સ્વસ્થ બનશે, જે અંતે દેશની અર્થવ્યવસ્થાને પણ મજબૂત બનાવશે.