આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાનમાં યાત્રાળુઓની સલામતી, મંદિરની માળખાકીય સુરક્ષા અને ધાર્મિક પરંપરાઓનું જતન જળવાઈ રહે તે હેતુથી એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અંબાજી મંદિરના સુવર્ણ શિખર પર ફરકાવવામાં આવતા ધ્વજની લંબાઈ હવે મહત્તમ 5 મીટર સુધી જ રાખવામાં આવશે. આ નિર્ણય 1 જાન્યુઆરી, 2026થી અમલમાં આવશે. આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણયને લઇને ભક્તોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે, પરંતુ ટ્રસ્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પગલું સંપૂર્ણપણે સલામતી અને શ્રદ્ધાના સંતુલનને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યું છે.

દેવસ્થાન ટ્રસ્ટના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા કેટલાક સમયથી યાત્રાળુઓ મંદિરના શિખર પર ખૂબ લાંબા અને ભારે ધ્વજ ચડાવવાની પ્રથા અપનાવી રહ્યા હતા. કેટલાક ધ્વજોની લંબાઈ અતિશય વધુ હોવાથી તે શિખરની માળખાકીય ક્ષમતાને અસર પહોંચાડી શકે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ખાસ કરીને ભીડવાળા દિવસો, નવરાત્રી, પૂનમ અને મેળાના સમયગાળામાં આવા ધ્વજોથી અકસ્માતનો ખતરો વધી જતો હોવાનું ટેકનિકલ નિરીક્ષણમાં સામે આવ્યું હતું.

અધિકારીઓએ વધુમાં નોંધ્યું હતું કે, લાંબા ધ્વજના કારણે ધ્વજસ્તંભ પર વધારાનો ભાર પડે છે, જેના કારણે મંદિરના સુવર્ણ શિખરને નુકસાન થવાની સંભાવના રહે છે. આ ઉપરાંત, પવનના દબાણને કારણે લાંબા ધ્વજ અસ્થિર બની જાય છે અને નીચે હાજર યાત્રાળુઓ માટે જોખમ ઉભું કરે છે. સલામતીના આ મુદ્દાઓને ગંભીરતાથી લઈને દેવસ્થાન ટ્રસ્ટે ટેકનિકલ નિષ્ણાતો સાથે વિગતવાર ચર્ચા કરી હતી.

એક અન્ય મહત્વપૂર્ણ બાબત તરીકે, ટ્રસ્ટે નોંધ્યું હતું કે કેટલાક અતિશય લાંબા ધ્વજ જમીન સુધી લટકતા જોવા મળ્યા હતા. ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ ધ્વજને દેવીના શિખર પર ફરકાવવું શ્રદ્ધાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે, પરંતુ જ્યારે એ જ ધ્વજ જમીનને સ્પર્શે ત્યારે ભક્તોની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચે તેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે. આ મુદ્દો પણ અનેક ભક્તો દ્વારા ટ્રસ્ટના ધ્યાન પર લાવવામાં આવ્યો હતો.

આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, ટ્રસ્ટના ચેરમેન, બનાસકાંઠા જિલ્લાના કલેક્ટર, અંબાજી મંદિરના પૂજારીઓ, ધાર્મિક વિદ્વાનો તેમજ ટેકનિકલ સલાહકારો સાથે બેઠક યોજવામાં આવી હતી. લાંબી ચર્ચા અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય બાદ સર્વસંમતિથી નક્કી કરવામાં આવ્યું કે મંદિરના મુખ્ય શિખર પર ફક્ત 5 મીટર સુધીની લંબાઈ ધરાવતા ધ્વજને જ મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી પરંપરાનું જતન પણ રહેશે અને સલામતી સાથે કોઈ સમાધાન નહીં થાય.

ટ્રસ્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જે યાત્રાળુઓ 5 મીટરથી વધુ લંબાઈના ધ્વજ સાથે અંબાજી આવશે, તેમને નિરાશ થવાની જરૂર નથી. આવા ધ્વજોને કામચલાઉ વ્યવસ્થા તરીકે દેવી માતાના ચરણોમાં અર્પણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. જોકે, આવા ધ્વજ શિખર પર ફરકાવવામાં નહીં આવે. આ વ્યવસ્થા દ્વારા યાત્રાળુઓની શ્રદ્ધાનો સન્માન પણ થશે અને મંદિરની સુરક્ષા પણ જળવાશે.

અંબાજી મંદિર ટ્રસ્ટના વહીવટકર્તા અને અધિક કલેક્ટર શ્રી કૌશિક મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, આ નિર્ણય કોઈની લાગણી દુભાવવાનો નથી, પરંતુ લાંબા ગાળે મંદિરની સુરક્ષા અને યાત્રાળુઓની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી છે. તેમણે ભક્તોને અપીલ કરી હતી કે ટ્રસ્ટ દ્વારા નક્કી કરાયેલા નિયમોનું પાલન કરે અને વ્યવસ્થામાં સહકાર આપે.

1 જાન્યુઆરી, 2026થી અમલમાં આવનારા આ નિયમને લઈ મંદિર પ્રશાસન દ્વારા માહિતી ફેલાવવાની કામગીરી પણ શરૂ કરવામાં આવશે, જેથી દૂર-દૂરથી આવતા યાત્રાળુઓ અગાઉથી જ જાણકાર બની શકે. દેવસ્થાન ટ્રસ્ટનો વિશ્વાસ છે કે આ નિર્ણયથી ભવિષ્યમાં કોઈ દુર્ઘટના ટળી શકશે અને અંબાજી ધામની પવિત્રતા, પરંપરા અને સલામતી ત્રણેયનું સંતુલન જળવાઈ રહેશે.