કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓના વિરોધમાં સેન્ટ્રલ ટ્રેડ યુનિયનોના જોઇન્ટ ફોરમે 12 ફેબ્રુઆરીએ દેશવ્યાપી હડતાળનું એલાન આપ્યું છે. યુનિયનોના દાવા મુજબ આ હડતાળમાં વિવિધ ક્ષેત્રોના અંદાજે 30 કરોડ કર્મચારીઓ જોડાઈ શકે છે, જેના કારણે દેશભરમાં વીજળી, બેંકિંગ, વીમા, પરિવહન, આરોગ્ય, ગેસ અને પાણી પુરવઠા જેવી આવશ્યક સેવાઓ પર વ્યાપક અસર જોવા મળી શકે છે.
 

હડતાળ પાછળનું કારણ

ટ્રેડ યુનિયનોનો આક્ષેપ છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલા ચાર નવા લેબર કોડ (શ્રમ કાયદા) મજૂર વિરોધી છે અને હિતધારકો સાથે પૂરતો પરામર્શ કર્યા વિના અમલમાં લાવવામાં આવ્યા છે. યુનિયનોના મતે આ કાયદાઓથી કર્મચારીઓના હક્કો, હડતાળનો અધિકાર અને સામૂહિક સંગઠનની શક્તિ નબળી પડશે.

યુનિયનોનું કહેવું છે કે નવા નિયમો હેઠળ ટ્રેડ યુનિયન બનાવવાની અને સંચાલિત કરવાની પ્રક્રિયા વધુ જટિલ બની જશે. કામદારોને મળતી સામાજિક સુરક્ષા અને વ્યવસાયિક સલામતી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
 

કયા ક્ષેત્રોમાં પડશે અસર?

ઓલ ઇન્ડિયા ટ્રેડ યુનિયન કોંગ્રેસ (AITUC)ની જનરલ સેક્રેટરી અમરજિત કૌરે જણાવ્યું હતું કે હડતાળની અસર નીચેના ક્ષેત્રોમાં ખાસ કરીને જોવા મળી શકે છે:

• વીજળી અને ઊર્જા ક્ષેત્ર
• બેંકિંગ અને નાણાકીય સેવાઓ
• વીમા સેક્ટર
• જાહેર અને ખાનગી પરિવહન
• આરોગ્ય અને શિક્ષણ
• ગેસ અને પાણી પુરવઠા
• માઇનિંગ અને ગેસ પાઇપલાઇન

વીમા સેક્ટરના કર્મચારીઓ 100% FDIને મંજૂરી આપવાના નિર્ણયનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ખાણ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં પણ ઉત્પાદન અને સપ્લાય પર અસર થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
 

બેંકિંગ સેવાઓ પર અસર

બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં આ હડતાળનો સૌથી મોટો પ્રભાવ પડી શકે છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI)એ ગ્રાહકોને અગાઉથી સૂચના આપી છે કે હડતાળના કારણે સેવાઓ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

બેંક કર્મચારીઓના 9 સંગઠનોમાંથી 3 યુનિયનો હડતાળમાં જોડાશે. AIBEA, AIBOA અને BEFI જેવી યુનિયનો સહભાગી બનશે, જ્યારે AIBOC અને કેટલીક અન્ય યુનિયનો જોડાશે નહીં.

ગુજરાતમાં મહાગુજરાત બેંક એમ્પ્લોઇઝ એસોસિએશન (MGBEA)એ પણ મોટી સંખ્યામાં કર્મચારીઓને જોડાવા આહ્વાન કર્યું છે. રાજ્યમાં આશરે 25,000 કર્મચારીઓ હડતાળમાં જોડાઈ શકે છે, જેના કારણે 3,678 જેટલી રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકોની શાખાઓનું કામકાજ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે. અંદાજે ₹15,000 કરોડના દૈનિક વ્યવહારો ખોરવાઈ શકે છે.
 

મુખ્ય માંગણીઓ

યુનિયનો દ્વારા ચાર લેબર કોડ પાછા ખેંચવાની માંગ ઉપરાંત નીચેની મુખ્ય માંગણીઓ ઉઠાવવામાં આવી છે:

• જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ફરી અમલમાં મૂકવી અને NPS રદ કરવી
• જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનું ખાનગીકરણ અટકાવવું
• બેંકોમાં ખાલી જગ્યાઓ પર ભરતી કરવી
• આઉટસોર્સિંગ અને કોન્ટ્રાક્ટ આધારિત નોકરીઓ બંધ કરવી
• મોટા બાકી લેણાં વસૂલવા કડક પગલાં
• સામાન્ય ગ્રાહકો માટે બેંક સેવા ચાર્જમાં ઘટાડો
• વીમા ક્ષેત્રમાં 100% FDIનો નિર્ણય પાછો ખેંચવો

INTUC, AITUC, HMS, CITU, AIUTUC, TUCC, SEWA, AICCTU, LPF અને UTUC સહિત 10 કેન્દ્રીય ટ્રેડ યુનિયનો હડતાળમાં જોડાઈ રહી છે.
 

ગુજરાતમાં રેલી અને વિરોધ

અમદાવાદમાં સવારે 11 વાગ્યે એલિસબ્રિજ (ટાઉનહોલ સામે)થી નહેરુ બ્રિજ સુધી રેલી યોજાશે. ત્યારબાદ માનવ સાંકળ બનાવી વિરોધ નોંધાવવામાં આવશે. હડતાળની અસર રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં જોવા મળી શકે છે.
 

કઈ સેવાઓ ચાલુ રહેશે?

હડતાળ છતાં કેટલીક સેવાઓ યથાવત રહેશે:

• UPI અને અન્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ સેવાઓ
• IMPS/NEFT/RTGS દ્વારા ઓનલાઈન ટ્રાન્સફર
• મોબાઈલ બેંકિંગ અને ઈન્ટરનેટ બેંકિંગ
• HDFC, ICICI અને Axis જેવી ખાનગી બેંકો
• એટીએમમાં રોકડ ઉપલબ્ધ હોય તો ઉપાડ

આથી ડિજિટલ વ્યવહારો પર મોટો પ્રભાવ પડશે નહીં, પરંતુ કાઉન્ટર સેવાઓ અને ચેક ક્લિયરિંગ જેવી પ્રક્રિયાઓ મોડું પડી શકે છે.
 

અગાઉની હડતાળનો ઉલ્લેખ

યુનિયનો મુજબ ગયા વર્ષે 9 જુલાઈએ યોજાયેલી હડતાળમાં 25 કરોડ કર્મચારીઓ જોડાયા હતા અને 550 જિલ્લાઓમાં તેની અસર જોવા મળી હતી. આ વખતે 600 જિલ્લાઓમાં અસર થવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
 

કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ સામે ટ્રેડ યુનિયનોનો આ મોટો વિરોધ પ્રદર્શન દેશવ્યાપી સ્તરે નોંધપાત્ર અસર પેદા કરી શકે છે. 30 કરોડ કર્મચારીઓ જોડાવાના દાવા વચ્ચે બેંકિંગ, વીજળી અને પરિવહન જેવી આવશ્યક સેવાઓ પર અસર થવાની શક્યતા છે. જોકે ડિજિટલ સેવાઓ ચાલુ રહેતા સામાન્ય જનજીવન સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ નહીં થાય, પરંતુ હડતાળની અસર અનેક ક્ષેત્રોમાં અનુભવાઈ શકે છે.