તિરુપતિ બાલાજી મંદિરના પ્રસાદ રૂપે આપવામાં આવતા પ્રસિદ્ધ લાડુમાં ભેળસેળના મામલે સીબીઆઈ (CBI) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અંતિમ ચાર્જશીટે દેશભરમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. સીબીઆઈની સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) એ નેલ્લોરની એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો કોર્ટમાં રૂ. 250 કરોડના નકલી ઘી કૌભાંડમાં કુલ 36 આરોપીઓ સામે ગુનો દાખલ કર્યો છે. તપાસમાં ખુલ્યું છે કે વર્ષો સુધી તિરુપતિ મંદિરમાં ભક્તોને આપવામાં આવતા લાડુ માટે કેમિકલયુક્ત સિન્થેટિક ઘી વપરાતું હતું.
 

તિરુમાલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમના અધિકારીઓ સંડોવાયા

સીબીઆઈ ચાર્જશીટ મુજબ, આ કૌભાંડમાં તિરુમાલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ (TTD) ના કુલ 9 અધિકારીઓ અને 5 ડેરી નિષ્ણાતો સહિત 36 લોકો સામેલ છે. આરોપ છે કે વર્ષ 2021 થી 2024 દરમિયાન આ અધિકારીઓની રહેમ નજર હેઠળ લગભગ 68 લાખ કિલોગ્રામ નકલી અને સિન્થેટિક ઘી મંદિર માટે સપ્લાય કરવામાં આવ્યું હતું, જેની અંદાજિત કિંમત રૂ. 250 કરોડથી વધુ થાય છે.

આ અધિકારીઓ પર લાંચ લેવી, ખોટા ક્વૉલિટી રિપોર્ટ મંજૂર કરવી અને ધાર્મિક ભાવનાઓ સાથે ગંભીર છેડછાડ કરવાના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે.
 

કેમિકલયુક્ત નકલી ઘીથી બનતા હતા લાડુ

સીબીઆઈની તપાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે પ્રસાદ માટે વપરાતું ઘી અસલી ગાયના ઘી જેવું દેખાતું ‘કેમિકલ સ્લજ’ હતું. આ મિશ્રણમાં પામ ઓઈલ, કર્નલ ઓઈલ અને વિવિધ રાસાયણિક પદાર્થો ભેળવીને સિન્થેટિક ઘી તૈયાર કરવામાં આવતું હતું.

આ ઉપરાંત, રિજેક્ટ કરાયેલા ટેન્કરોમાંથી ડુક્કરની ચરબી (Lard) અને બીફ ટેલો (ગાય-ભેંસની ચરબી) ના અંશ પણ મળ્યા હતા. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ હતી કે રિજેક્ટ થયેલા આ માલને રિસાયકલ કરીને ફરી મંદિર સુધી મોકલવામાં આવતો હતો.
 

ખોટી રીતે ગુણવત્તા પ્રમાણપત્રો અપાયા

ચાર્જશીટમાં જણાવ્યા મુજબ, તિરુમાલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમના પૂર્વ જનરલ મેનેજર (પ્રોક્યોરમેન્ટ) સુબ્રમણ્યમ સહિત અનેક અધિકારીઓએ લાંચના બદલે ખોટા ગુણવત્તા રિપોર્ટ મંજૂર કર્યા હતા. નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB) દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં ઘીની S-Value માત્ર 19.72 નોંધાઈ હતી, જ્યારે અસલી ઘી માટે આ માપદંડ 98 થી 104 હોવો આવશ્યક છે.

આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે લાડુ માટે વપરાતું ઘી આરોગ્ય માટે અત્યંત હાનિકારક અને નિયમો વિરુદ્ધ હતું.
 

ડેરી કંપનીઓ અને દલાલોની ભૂમિકા

સીબીઆઈના રિપોર્ટ અનુસાર, ઉત્તરાખંડની ભોલે બાબા ડેરીએ આ સમયગાળામાં દૂધ અથવા માખણની કોઈ ખરીદી કરી નહોતી. તેના બદલે, દિલ્હીના વેપારી અજય કુમાર સુગંધ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા એસિટિક એસિડ એસ્ટર્સ અને આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવર્સનો ઉપયોગ કરીને નકલી ઘીને અસલી સ્વાદ અને સુગંધ આપવામાં આવતી હતી.

આ સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનમાં ડેરી માલિકો, કેમિકલ સપ્લાયર, મધ્યસ્થીઓ અને મંદિરના અધિકારીઓ વચ્ચે ગાઢ સાંઠગાંઠ હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
 

રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે ભારે વિવાદ

નોંધનીય છે કે સપ્ટેમ્બર 2024માં આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુએ પૂર્વ જગન મોહન રેડ્ડી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન પ્રસાદમાં પ્રાણીઓની ચરબી વપરાતી હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. આ નિવેદન બાદ દેશભરમાં ભારે ધાર્મિક અને રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો હતો.

હવે સીબીઆઈની ચાર્જશીટે આ વિવાદને વધુ મજબૂતી આપી છે અને લાખો ભક્તોની આસ્થા સાથે થયેલી છેડછાડ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ ઉઠી રહી છે.
 

આગળ શું?

સીબીઆઈએ કોર્ટને આરોપીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની ભલામણ કરી છે. આ મામલો માત્ર નાણાકીય કૌભાંડ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે કરોડો ભક્તોની ધાર્મિક લાગણીઓ અને આરોગ્ય સાથે સીધો જોડાયેલો છે.

તિરુપતિ લાડુ કૌભાંડમાં થયેલો ખુલાસો દેશના સૌથી પવિત્ર ધાર્મિક સ્થળોમાંથી એકની વ્યવસ્થામાં ગંભીર ખામીઓ બતાવે છે. હવે ભક્તો અને સમગ્ર દેશની નજર કોર્ટ અને તપાસ એજન્સીઓ પર ટકેલી છે કે દોષિતોને કેટલી કડક સજા મળે છે.