કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે વર્ષ 2026 અનેક આશાઓ લઈને આવી રહ્યું છે. 31 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ સાતમા પગાર પંચ (7th Pay Commission)ની મુદત સત્તાવાર રીતે પૂર્ણ થવાની છે, જેના પગલે હવે તમામની નજર આઠમા પગાર પંચ (8th Pay Commission) પર કેન્દ્રિત થઈ ગઈ છે. ખાસ કરીને પગાર વધારો, ભથ્થાં અને પેન્શન વધારાને લઈને કર્મચારીઓમાં ભારે ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે.

કેન્દ્ર સરકારે ઑક્ટોબર 2025માં આઠમા પગાર પંચની સંદર્ભ શરતો (Terms of Reference)ને મંજૂરી આપી હતી. આ પગાર પંચને નવેમ્બર 2025થી અંદાજે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં તે પગાર માળખું, ભથ્થાં, પેન્શન અને અન્ય સુવિધાઓ અંગે પોતાની ભલામણો સરકારને સોંપશે. જો બધું આયોજન મુજબ ચાલે, તો પંચ 2026ના અંત અથવા 2027ની શરૂઆતમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરી શકે છે.
 

1 જાન્યુઆરી 2026થી લાગુ થશે પરંતુ તરત મળશે નહીં

સરકારી સૂત્રો મુજબ, 8મા પગાર પંચ માટે 1 જાન્યુઆરી 2026ને સંદર્ભ તારીખ (Notional Date) માનવામાં આવી શકે છે. એટલે કે, નવા પગાર માળખાની ગણતરી આ તારીખથી થશે, પરંતુ વાસ્તવિક વધારેલો પગાર કર્મચારીઓના ખાતામાં જમા થવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે.

અગાઉના અનુભવ પર નજર કરીએ તો 7મા પગાર પંચ દરમિયાન પણ આવું જ થયું હતું. તે વખતે પગાર જાન્યુઆરી 2016થી લાગુ થયો હતો, પરંતુ કેબિનેટની મંજૂરી જૂન 2016માં મળ્યા બાદ જ કર્મચારીઓને વધારેલો પગાર અને એરિયર્સ મળવાનું શરૂ થયું હતું. તેવી જ રીતે, આ વખતেও કેબિનેટની અંતિમ મંજૂરી બાદ જ પગાર અને એરિયર્સ ચૂકવાશે.
 

પગારમાં કેટલો વધારો થઈ શકે?

હાલ સુધી 8મા પગાર પંચ અંગે કોઈ સત્તાવાર આંકડો જાહેર થયો નથી, પરંતુ અગાઉના પગાર પંચોના આધારે અંદાજ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.

• 6ઠ્ઠું પગાર પંચ: સરેરાશ 40 ટકા સુધીનો વધારો
• 7મું પગાર પંચ: આશરે 23થી 25 ટકા વધારો, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57
• 8મું પગાર પંચ: પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ 20 ટકાથી 35 ટકા સુધીનો વધારો શક્ય છે

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વખતે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.4થી 3.0ની વચ્ચે હોઈ શકે છે. જો આવું થાય, તો ખાસ કરીને નીચલા અને મધ્યમ સ્તરના કર્મચારીઓને વધુ ફાયદો થઈ શકે છે. મિનિમમ બેઝિક સેલરીમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
 

ભથ્થાં અને DAમાં શું બદલાવ આવી શકે?

પગાર સાથે-સાથે ભથ્થાં (Allowances) અને મોંઘવારી ભથ્થું (DA) પણ કર્મચારીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. જાણકારો મુજબ, સરકાર ભથ્થાંમાં મોટા ફેરફારો કરતા પહેલા મોંઘવારીનું સ્તર, રાજકોષીય સ્થિતિ અને ટેક્સ આવક જેવા પરિબળોનું ધ્યાન રાખશે. શક્ય છે કે કેટલાક ભથ્થાંમાં સુધારા કરવામાં આવે અથવા તેને નવા માળખામાં સમાવવામાં આવે.
 

અંતિમ નિર્ણય કયા મુદ્દાઓ પર નિર્ભર રહેશે?

8મા પગાર પંચનો અંતિમ નિર્ણય નીચેના મુદ્દાઓ પર આધાર રાખશે:

• દેશની આર્થિક સ્થિતિ
• મોંઘવારી દર
• સરકારની આવક અને ખર્ચ
• રાજકીય અને સામાજિક સંતુલન

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે સરકાર કર્મચારીઓમાં ‘ફીલ-ગુડ ફેક્ટર’ જળવાઈ રહે તે માટે યોગ્ય વધારો આપવાનો પ્રયત્ન કરશે, પરંતુ સાથે સાથે ખજાનાં પર વધારાનો બોજ ન પડે તેનું પણ ધ્યાન રાખશે.
 

કર્મચારીઓ માટે શું સંદેશ?

સારાંશરૂપે કહીએ તો, જાન્યુઆરી 2026થી 8મું પગાર પંચ લાગુ થવાની શક્યતા છે, પરંતુ વાસ્તવિક પગાર વધારો અને એરિયર્સ મળવામાં 2026-27 સુધી રાહ જોવી પડી શકે છે. એટલે કે, આશા ચોક્કસ છે, પરંતુ ધીરજ રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.