રાજકોટના રેસકોર્સ ગ્રાઉન્ડમાં આયોજિત એશિયાના સૌથી મોટા ‘ઈન્ડિયન કેટલ શો’નું ભવ્ય પ્રારંભ રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતના હસ્તે કરવામાં આવ્યું. ગૌવંશ પ્રત્યે આસ્થા, સંવર્ધન અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ—આ ત્રણેયનો સમન્વય આ કાર્યક્રમમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળ્યો. વિશાળ સંખ્યામાં પશુપાલકો, ખેડૂતો, ગૌપ્રેમીઓ અને મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

કાર્યક્રમની શરૂઆત લક્ષ્મીનારાયણ યજ્ઞમાં આહુતિ સાથે થઈ. રાજ્યપાલશ્રીએ રાજ્યના સુખ-સમૃદ્ધિ અને ગૌવંશના કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના કરી. ત્યારબાદ ગીર ગાયનું પૂજન કરીને ‘કેટલ શો’નો વિધિવત્ પ્રારંભ કરાવ્યો. સમગ્ર મેદાનમાં વિવિધ દેશી નસ્લોની ગાયોનું પ્રદર્શન, પશુઉત્પાદનોના સ્ટોલ અને વૈજ્ઞાનિક માહિતી આપતા પ્રદર્શનો લોકઆકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા.

સમારોહને સંબોધિત કરતાં રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે ભારતની દેશી ગાયો માત્ર પશુ નથી, પરંતુ આપણી સંસ્કૃતિ, આર્થિક વ્યવસ્થા અને પર્યાવરણનું મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે દેશી ગાયનું દૂધ, ઘી, ગૌમૂત્ર, ગોબર અને પંચગવ્ય માનવજાત માટે અમૃત સમાન છે. ગાયનું ગોબર જમીનની ઉર્વરાશક્તિ વધારવામાં અનન્ય છે—હિસાર કૃષિ યુનિવર્સિટીમાં થયેલા સંશોધનનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે જણાવ્યું કે દેશી ગાયના એક ગ્રામ ગોબરમાં અબજો ઉપયોગી સૂક્ષ્મજીવાણુઓ હોય છે, જે જમીનને સજીવ અને ફળદ્રુપ બનાવે છે.
 

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ભારતીય દેશી ગાયનું A-2 પ્રકારનું દૂધ આરોગ્ય માટે અત્યંત લાભદાયક માનવામાં આવે છે. દેશ-વિદેશમાં થયેલા વિવિધ અભ્યાસોમાં પણ દેશી નસ્લોના મહત્વને સ્વીકારવામાં આવ્યું છે. વેદોમાં ગાયને ‘વિશ્વમાતા’ તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે—આ પરંપરાગત માન્યતા માત્ર આધ્યાત્મિક જ નહીં, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક રીતે પણ સમર્થિત છે, એમ તેમણે ઉમેર્યું.

રાજ્યપાલશ્રીએ ગૌવંશના સંવર્ધન માટે આધુનિક ટેક્નોલોજી અપનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે પશુપાલકોને સેક્સડ સોર્ટેડ સીમેન અને એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર જેવી અદ્યતન પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવાની અપીલ કરી. વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવીને ઉત્તમ નસ્લનું સંવર્ધન કરવાથી દૂધ ઉત્પાદન અને ગુણવત્તામાં વધારો શક્ય બને છે. સાથે જ તેમણે સ્વસ્થ સ્પર્ધાની ભાવનાથી શ્રેષ્ઠ પશુપાલન પ્રથાઓ અપનાવવા પ્રેરણા આપી.

‘ઈન્ડિયન કેટલ શો’ માત્ર પ્રદર્શન પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ જ્ઞાન અને સંશોધનનો મંચ પણ છે. IFIZCI ફેડરેશન દ્વારા આયોજિત એક્ઝિબિશનમાં ગાય આધારિત કૃષિ, ઓર્ગેનિક ખાતરો, ગૌઉત્પાદનો અને આધુનિક પશુપાલન સાધનો વિશે વિસ્તૃત માહિતી આપવામાં આવી. ફેડરેશનના પ્રમુખ દ્વારા રાજકોટમાં આગામી બે વર્ષમાં પશુઓની ડીએનએ રિસર્ચ લેબોરેટરી સ્થાપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી. આ લેબોરેટરી દ્વારા નસ્લોની શુદ્ધતા જાળવવા, જિનેટિક ગુણવત્તા સુધારવા અને સંશોધન આધારિત પશુપાલનને પ્રોત્સાહન મળશે.

કાર્યક્રમમાં રાજકોટના મેયર, મ્યુનિસિપલ કમિશનર, જિલ્લા કલેક્ટર, જિલ્લા વિકાસ અધિકારી સહિત વિવિધ મહાનુભાવો હાજર રહ્યા. આયોજકો અને ગૌસેવા સાથે જોડાયેલા સંતો તથા ગૌપ્રેમીઓની ઉપસ્થિતિએ કાર્યક્રમને વિશેષ ગૌરવ આપ્યું.

આ મહાકાય ‘કેટલ શો’એ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો કે પરંપરા અને ટેક્નોલોજી સાથે મળી ગૌવંશના સંવર્ધનને નવી દિશા આપી શકે છે. દેશી ગાયો આપણા કૃષિ આધારિત અર્થતંત્રની કડી છે—જમીનની ઉર્વરાશક્તિ વધારવાથી લઈને આરોગ્યપ્રદ દૂધ પૂરું પાડવા સુધી તેમનું યોગદાન વિશાળ છે. જો વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ અને આધુનિક સંશોધન સાથે ગૌવંશ સંવર્ધન કરવામાં આવે, તો તે ખેડૂતોની આવક વધારવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
 

રાજકોટમાં યોજાયેલ આ ‘ઈન્ડિયન કેટલ શો’ ગૌવંશ પ્રત્યે જાગૃતિ, સંવર્ધન અને સંશોધનના નવા અધ્યાયની શરૂઆત સમાન છે. પરંપરાગત આસ્થા સાથે આધુનિક ટેક્નોલોજીનો સંકલન કરીને ગુજરાત ગૌસંવર્ધનમાં દેશને નવી દિશા બતાવશે—એવો આશાવાદ આ અવસર પર વ્યક્ત થયો.