નવી દિલ્હી,

ખેડૂતો અને સામાન્ય જનતા પર આર્થિક બોજ વધ્યો

દેશમાં ઇથેનોલ મિશ્રણના સરકારી લક્ષ્યાંકો અને નીતિઓને કારણે શુગર મિલ સંચાલકો માટે કમાણીના નવા દ્વાર ખૂલ્યા છે. ખાસ કરીને રાજકીય કદાવર નેતાઓ અને પ્રભાવશાળી વગ ધરાવતા શાસકોની ખાંડ ફેક્ટરીઓ માટે આ નીતિ 'બન્ને હાથમાં લાડવા' સમાન સાબિત થઈ રહી છે. એક તરફ ખેડૂતોને ક્યારેક સમયસર ભાવ મળવામાં વિલંબ થાય છે, તો બીજી તરફ મિલ માલિકો અને નેતાઓની તિજોરીઓ બમ્પર નફાથી છલકાઈ રહી છે.

દેશમાં ગ્રીન એનર્જી અને પેટ્રોલ-ડીઝલ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના નામે ઇથેનોલ ઉત્પાદનને મોટાપાયે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારી સબસિડી, સરળ ધિરાણ અને વિશેષ છૂટછાટોને લીધે ખાંડ મિલોનું ચિત્ર બદલાઈ ગયું છે. આ ક્ષેત્રે મોટો હિસ્સો ધરાવતા મોટાભાગના રાજકારણીઓ પોતાની ફેક્ટરીઓ મારફતે કરોડો રૂપિયાની કમાણી કરી રહ્યા છે. નીતિ ઘડતરની પ્રક્રિયામાં પણ આ વર્ગનો પ્રભાવ રહેતો હોવાથી, આર્થિક ફાયદાઓ સીધા જ વગદાર નેતાઓની મિલો સુધી પહોંચી રહ્યા હોવાની ચર્ચા જોરશોરથી ચાલી રહી છે.

એક તરફ નેતાઓની ફેક્ટરીઓ બમ્પર નફો રળી રહી છે, તો બીજી તરફ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા પાછળનો અસલ ભોગ સામાન્ય ગ્રાહકો અને શેરડીના ખેડૂતો બની રહ્યા છે. શેરડીના યોગ્ય ભાવ માટે ખેડૂતોએ અવારનવાર આંદોલનો કરવા પડે છે, જ્યારે ઇથેનોલના વેચાણમાંથી થતી જંગી કમાણીનો મોટો હિસ્સો મિલ સંચાલકોના ખાતામાં ઠલવાય છે. આ અસંતુલનને કારણે ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં અસંતોષની લાગણી પણ પ્રસરતી જોવા મળી રહી છે.

ઇથેનોલ પ્રોજેક્ટ્સ દેશના પર્યાવરણ અને ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે ભલે ફાયદાકારક સાબિત થતા હોય, પરંતુ તેના આર્થિક લાભોના વિતરણમાં રહેલી અસમાનતા અને નેતાઓની કુશળ વગના કારણે આખોય મુદ્દો અત્યારે ભારે ચર્ચાના સ્થાને છે.