અયોધ્યાના શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં આજે એક ઐતિહાસિક પળની સાક્ષી બની રહ્યા છે. મંદિરના ભવ્ય શિખર પર ‘ધર્મ ધ્વજ’ ફહેરી દેવામાં આવ્યો છે, જે માત્ર ભગવાન શ્રીરામના આશીર્વાદનું પ્રતિક નથી, પરંતુ આ ભવ્ય મંદિરની સંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક મહત્ત્વની પણ રજૂઆત કરે છે. નવા મંદિરના નિર્માણ બાદ પહેલા વર્ષ દરમિયાન દર્શન શિખર વિના જ ખુલ્લા રાખવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ આજે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે મંદિરના શિખર પર ધ્વજારોહણ કરવામાં આવ્યું છે.

આ ધ્વજનું નામ ‘ધર્મ ધ્વજ’ છે. તેના ઉપર સૂર્યની આકૃતિ અંકિત છે, જેથી તેને ‘સૂર્ય ધ્વજ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ પવિત્ર ધ્વજ હવામાનના પ્રતિકૂળ પરિબળો સામે પણ મજબૂત છે, જેમ કે તીવ્ર ગરમી, ભારે વરસાદ અને 60 કિ.મી. પ્રતિ કલાક ઝડપના પવન સામે ટકી શકે. ધ્વજની લંબાઈ 22 ફૂટ છે, પહોળાઈ 11 ફૂટ, અને વજન 2.5 કિલો છે. તેના ઉપર ચક્ર, સૂર્ય,ૐ અને કોવિદાર વૃક્ષ જેવા પ્રતીકો અંકિત છે, જે રામરાજ્યના આદર્શોનું પ્રતિબિંબ છે.

ધ્વજને નાયલોન અને રેશમના મિશ્રણથી બનેલા પોલિમર ફેબ્રિકમાંથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જેનું આયુષ્ય ત્રણ વર્ષનું ગણવામાં આવ્યું છે. દર ત્રણ વર્ષે નવા ધ્વજનું આરોહણ કરવામાં આવશે. ધ્વજ જે થાંભલા પર લહેરાશે તે સ્ટીલનો બનેલો છે, જેના વજન આશરે 5.5 ટન છે અને તેની ઊંચાઈ 44 ફૂટ છે. આ થાંભલાની ઊંચાઈને ધ્યાનમાં લેતા, ધ્વજ જમીનથી લગભગ 205 ફૂટ ઊંચાઈએ ફરકશે.

અયોધ્યા રામ મંદિરના ધ્વજારોહણ કાર્યક્રમને લઈને વિશેષ તૈયારી કરવામાં આવી હતી. ધ્વજને ફરકાવવા માટે એક અનોખી યાંત્રિક વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ દોરડાને સંતુલિત રાખીને સરળતાથી ખેંચવા અને ઢીલ આપવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ પ્રક્રિયામાં માનવબળની જરૂર ઓછામાં ઓછા કરવામાં આવી છે અને ધ્વજની સુરક્ષા પણ સુનિશ્ચિત છે.

ધ્વજારોહણ સમારોહના સમયપત્રક મુજબ, સવારે 11.36થી 11.47 વાગ્યા સુધી ગર્ભગૃહમાં યજમાન પ્રવેશ અને ઉપાસના કરવામાં આવી. ત્યારબાદ 11.47થી 11.58 વાગ્યા સુધી અષ્ટોત્તર પૂજન અને ધ્વજસ્તંભની સ્થિરતા કરવામાં આવી. 11.58થી 12.07 વાગ્યા સુધી પ્રાથમિક પૂજા, આમલસાર તથા યંત્ર સ્થાપના કરવામાં આવી. 12.08થી 12.16 સુધી મંત્રોચ્ચાર સહિત શિખરે ધર્મ ધ્વજારોહણ કરવામાં આવ્યું, અને 12.16થી 12.20 સુધી ધ્વજ ફરકાવ્યો. 12.21થી 12.31 સુધી અભિષેક, યજ્ઞ વિધાન, પુષ્પવર્ષા અને ગન્ધ વિલેપનમ્ કરવામાં આવ્યું. અંતે 12.32થી 1.00 વાગ્યા સુધી મહા આરતી અને મંગલ ઘોષ કરવામાં આવી, ત્યારબાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શુભ સંદેશ આપ્યો.

શ્રીરામ મંદિરના શિખર પર ધ્વજ ચડાવવાનો કાર્યક્રમ માત્ર ધાર્મિક મહત્ત્વ ધરાવતો નથી, પરંતુ આ ભવ્ય ધ્વજ ભારતના સાંસ્કૃતિક એકતા, ધર્મ અને પરંપરા માટે પણ પ્રતીક છે. ઉત્તર ભારતીય નાગર શૈલીમાં તૈયાર આ ધ્વજ, રામ રાજયના આદર્શોને પ્રદર્શિત કરે છે, અને ભક્તો માટે અદ્વિતીય ધાર્મિક અનુભવનો સર્જન કરે છે.

ધ્વજદંડને ખાસ કરીને સોનાથી મઢવામાં આવ્યું છે. આશરે 21 કિલોગ્રામ સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જે મંદિરના શિખરને ભવ્ય દેખાવ આપે છે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્ય માટે મુંબઈના કારીગરોને ખાસ બોલાવવામાં આવ્યા હતા, જેમણે અત્યંત પરિશ્રમ અને નિપુણતા સાથે ધ્વજદંડ તૈયાર કર્યો.

આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ધ્વજ ફરકાવવાનો મિકેનિઝમ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે, જેથી હવા અને અન્ય પરિસ્થિતિઓના જોખમોને સરળતાથી પહોંચી શકાય. દરેક ભક્ત માટે આ ક્ષણ એ શ્રદ્ધાનું મહત્વ ધરાવે છે, જે ભગવાન શ્રીરામની ભક્તિ અને સંસ્કૃતિક વારસાનું પ્રતિબિંબ છે.

આ ધ્વજારોહણ સમયે ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે જણાવ્યું કે આ ભવ્ય મંદિર 140 કરોડ ભારતીયો માટે શ્રદ્ધાનો પ્રતીક છે. રામ મંદિરમાં ફરકતો ભગવો ધ્વજ ધર્મ અને ભારતીય સંસ્કૃતિનું પ્રતિક છે, જે ભગવાન શ્રીરામના પવિત્ર શહેર અયોધ્યાના નવા યુગની શરૂઆત દર્શાવે છે.

આ રીતે અયોધ્યા રામ મંદિરમાં ધ્વજારોહણ માત્ર એક ધાર્મિક ઘટના નથી, પણ સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક ઉત્સવનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ભવ્ય ધ્વજ અને તેના શિખર પર વર્તમાન પધ્ધતિઓ સાથે આ પ્રસંગ ભક્તો માટે સ્મરણિય બનાવે છે. આ પળ ભારતના ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક એકતાને મજબૂત કરે છે, અને ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે પ્રેરણાનું સ્ત્રોત બની રહેશે.