દિલ્લીમાં થયેલા કાર બ્લાસ્ટ બાદ દેશની સુરક્ષા એજન્સીઓ હાઈ એલર્ટ પર આવી ગઈ છે. આ ઘટનાને પગલે 12મી નવેમ્બરે કેન્દ્ર સરકારે તાત્કાલિક કેબિનેટ બેઠક બોલાવી હતી, જેમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા સંબંધિત નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા. આમાં સૌથી નોંધપાત્ર નિર્ણય રહ્યો – ભારતની ગુપ્તચર એજન્સી **રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ (RAW)**ના વડા IPS પરાગ જૈનને વડાપ્રધાન અને અન્ય VVIP સુરક્ષાની વધારાની જવાબદારી સોંપવાનો.

હવે પરાગ જૈનને કેબિનેટ સચિવાલયમાં સચિવ (સુરક્ષા) તરીકે વધારાનો હવાલો આપવામાં આવ્યો છે. આ પદ વડાપ્રધાન અને અન્ય VVIPની સુરક્ષા માટે જવાબદાર છે અને **સ્પેશિયલ પ્રોટેક્શન ગ્રુપ (SPG)**ના વહીવટી વડા તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. દિલ્હી બ્લાસ્ટ બાદ આ નિર્ણયને સુરક્ષા મજબૂત બનાવવા દિશામાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

 પરાગ જૈન કોણ છે?

પરાગ જૈન 1989 બેચના પંજાબ કેડરના IPS અધિકારી છે. 1 જુલાઈ 2025ના રોજ તેમને રો ચીફ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. પંજાબમાં આતંકવાદ વિરોધી અનેક મહત્વપૂર્ણ ઓપરેશનોમાં તેમણે અગત્યની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓએ ભટિંડા, માનસા અને હોશિયારપુર જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સફળતાપૂર્વક કાર્યવાહી કરી હતી.

તેઓએ અગાઉ ચંદીગઢના SSP અને લુધિયાણા રેન્જના DIG તરીકે પણ સેવા આપી હતી. ગુપ્તચર જગતમાં પરાગ જૈનને “સુપર જાસૂસ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમને હ્યુમન ઈન્ટેલિજન્સ (HUMINT) અને ટેક્નિકલ ઈન્ટેલિજન્સ (TECHINT) બંને ક્ષેત્રમાં કુશળતા ધરાવતા અધિકારી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

રોમાં તેમની નિમણૂક પહેલાં તેમણે **એવિએશન રિસર્ચ સેન્ટર (ARC)**નું નેતૃત્વ કર્યું હતું — જે એરિયલ સર્વેલન્સ, ઈમેજરી ઈન્ટેલિજન્સ (IMINT), સરહદ દેખરેખ અને રિકોનિસન્સ ફ્લાઇટ્સ મારફતે માહિતી એકત્ર કરવાની મુખ્ય એજન્સી છે.

નવી જવાબદારી અને મહત્વ

કેબિનેટ સચિવાલયમાં સચિવ (સુરક્ષા) તરીકે પરાગ જૈનની નવી ભૂમિકા અત્યંત સંવેદનશીલ છે. આ પદ વડાપ્રધાન તથા તેમના પરિવારની સુરક્ષા માટે જવાબદાર SPGનું વહીવટી નેતૃત્વ કરે છે.

તે સાથે જ, આ પદનો મુખ્ય હેતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓમાં વિવિધ સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. દેશભરમાં કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ વચ્ચે સુમેળ જાળવીને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવી પણ તેમની ફરજનો ભાગ છે.

આ પદ 31મી જુલાઈથી ખાલી હતું, અને હવે પરાગ જૈનને આ જવાબદારી મળતા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા તંત્રમાં નવી ઊર્જા અને સંકલનની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે નવું માળખું

દિલ્લી બ્લાસ્ટ પછી આ નિર્ણય સ્પષ્ટ કરે છે કે સરકાર હવે સુરક્ષા મામલામાં કોઈ જોખમ લેવા તૈયાર નથી. વડાપ્રધાન અને અન્ય VVIPની સુરક્ષા સીધી રીતે રો ચીફના દેખરેખ હેઠળ આવશે, જેથી આંતરિક અને બાહ્ય ખતરાઓ સામે વધુ મજબૂત ઈન્ટેલિજન્સ અને પ્રતિસાદી માળખું ઉભું થાય.

પરાગ જૈન જેવી અનુભવી વ્યક્તિને આ જવાબદારી સોંપીને કેન્દ્ર સરકારે સંકેત આપ્યો છે કે ભારત હવે પોતાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને નવી દિશા આપવા પ્રતિબદ્ધ છે — જ્યાં ગુપ્તચર માહિતી, ટેક્નિકલ સક્ષમતા અને ઝડપી પ્રતિભાવ એકસાથે કાર્ય કરશે.

હવે વડાપ્રધાન સહિત દેશના અગ્રણી નેતાઓની સુરક્ષા માટે રો અને SPG વચ્ચે સીધો સંકલન થશે — જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે એક ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક પગલું ગણાય છે.