રાજકોટ શહેરમાં ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને ટેકનોલોજી આધારિત બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે. Rajkot Regional Transport Office ખાતે રૂ. 80 લાખના ખર્ચે આધુનિક AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) આધારિત ડ્રાઈવિંગ ટેસ્ટ ટ્રેક તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ ટ્રેક શરૂ થતાં જ લાઈસન્સ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં માનવ હસ્તક્ષેપ ઘટશે અને ભૂલ કરનાર ઉમેદવાર તરત જ સિસ્ટમ દ્વારા પકડાઈ જશે.
 

17 AI કેમેરા અને RFID સેન્સરથી સજ્જ ટ્રેક

નવા ટ્રેકમાં 360 ડિગ્રી સુધી ફરી શકતા 17 આધુનિક AI કેમેરા અને RFID (રેડિયો ફ્રિક્વન્સી આઈડેન્ટિફિકેશન) સેન્સર લગાવવામાં આવ્યા છે. અગાઉના ટ્રેકમાં માત્ર 4 CCTV કેમેરા હતા, જ્યારે હવે વધારાની સુવિધાઓ સાથે સંપૂર્ણ ઓટોમેટેડ મોનિટરિંગ શક્ય બન્યું છે.

ફોર વ્હીલર ટ્રેક પર 5 RFID સેન્સર અને ઢોળાવ, પાર્કિંગ, ઇંગ્લિશ 8, રિવર્સ જેવી પ્રક્રિયાઓ માટે 5 અલગ કેમેરા છે. જ્યારે ટુ વ્હીલર ટ્રેક પર 2 RFID સેન્સર અને 2 કેમેરાની વ્યવસ્થા છે. ઉમેદવાર ટેસ્ટ દરમિયાન કોઈ ભૂલ કરે તો સિસ્ટમ તરત જ રેકોર્ડ કરી પરિણામમાં દર્શાવશે. આથી ‘પોલંપોલ’ અથવા ભલામણ આધારિત પાસ કરવાની સંભાવના ઘટશે.
 

ફરજિયાત માર્ગદર્શક વીડિયો

RTO અધિકારી ઇન્દ્રજીત ટાકના જણાવ્યા મુજબ, નવા AI ટ્રેકમાં માનવ હસ્તક્ષેપ લગભગ શૂન્ય છે. ઉમેદવાર ટેસ્ટ આપે તે પહેલાં ફરજિયાત માર્ગદર્શક વીડિયો બતાવવામાં આવશે, જેમાં કઈ રીતે ટેસ્ટ આપવી, કેટલા સમયમાં પૂર્ણ કરવી અને કયા નિયમોનું પાલન કરવું તેની સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં આવશે. આથી ઉમેદવારને પહેલેથી જ સ્પષ્ટતા મળશે અને ગેરસમજ ટળશે.
 

અંડરગ્રાઉન્ડ સેન્સર અને પાવર બેકઅપ

ટ્રેકમાં અંડરગ્રાઉન્ડ વાયરિંગ દ્વારા સેન્સર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. ચોમાસામાં વરસાદ કે વાવાઝોડા જેવી પરિસ્થિતિમાં પણ સિસ્ટમ પર અસર ન પડે તે માટે ખાસ કાળજી રાખવામાં આવી છે. ઉપરાંત, પાવર બેકઅપની સુવિધા હોવાથી વિજળી જતી રહે તો પણ સર્વર અને ટ્રેક ચાલુ રહેશે.

દરરોજ રાજકોટ RTO ખાતે અંદાજે 500 જેટલા અરજદારો ટુ વ્હીલર, ફોર વ્હીલર અને હેવી વ્હીકલની ટેસ્ટ આપવા આવે છે. નવા ટ્રેકથી પરીક્ષા ઝડપથી અને ચોકસાઈપૂર્વક લેવાઈ શકશે, જેથી રાહ જોવાનો સમય પણ ઘટશે.
 

જૂની સિસ્ટમની ટેકનિકલ સમસ્યાઓ

જૂના ટ્રેકમાં લગાવવામાં આવેલા કેમેરા લગભગ 13 વર્ષ જૂના હતા. વિઝ્યુઅલ સ્પષ્ટતા ઓછી મળતી અને વારંવાર ટેકનિકલ ખામી સર્જાતી. કેમેરા બંધ થઈ જાય તો ફરીથી સિસ્ટમ સાથે કનેક્ટ કરવામાં મુશ્કેલી પડતી. સ્થાનિક સ્તરે રીપેરિંગ સુવિધા ન હોવાથી બહારથી ટેકનિકલ નિષ્ણાતોને બોલાવવા પડતા, જેના કારણે ટ્રેક ઘણીવાર બંધ રહેતો.

રાજ્યભરમાં 31 ડિસેમ્બર, 2017 પછી ટ્રેક મેન્ટેનન્સનો કોન્ટ્રાક્ટ રિન્યુ ન થતાં ટેકનિકલ સપોર્ટની અછત સર્જાઈ હતી. તે સમયે મેન્ટેનન્સનો કોન્ટ્રાક્ટ સિલ્વર ટચ કંપનીને આપવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બાદમાં તેનો નવીનીકરણ ન થતાં સમસ્યાઓ વધતી ગઈ. રાજકોટ RTOમાં પણ ટ્રેક મેન્ટેનન્સ માટે કોઈ સ્થાયી ટેકનિકલ સ્ટાફ ન હોવાથી મોટર વ્હીકલ ઇન્સ્પેક્ટર અને આસિસ્ટન્ટ ઇન્સ્પેક્ટર જ બે શિફ્ટમાં દેખરેખ રાખતા હતા.
 

પારદર્શિતા અને જવાબદારીમાં વધારો

નવા AI ટ્રેકથી ડ્રાઈવિંગ ટેસ્ટ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણ ડિજિટલ અને પારદર્શક બનશે. ઉમેદવાર ફેઈલ થાય તો ચોક્કસ કારણ સિસ્ટમ દ્વારા દર્શાવવામાં આવશે, જેથી બીજી વખત ટેસ્ટ આપતી વખતે તે પોતાની ભૂલો સુધારી શકે. આ ટેકનોલોજી આધારિત વ્યવસ્થા લાઈસન્સ પ્રક્રિયામાં ન્યાયસંગતતા અને જવાબદારી વધારશે.

અંદાજે એક મહિના અંદર આ AI આધારિત ટ્રેક સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત થઈ જશે. એકવાર શરૂ થયા બાદ ટેકનિકલ ખામીઓ અને મેન્ટેનન્સની સમસ્યાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે તેવી અપેક્ષા છે.

રાજકોટ RTOમાં આ આધુનિક પગલું શહેરના ટ્રાફિક સંસ્કાર અને રોડ સેફ્ટી માટે પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે હવે માત્ર યોગ્ય રીતે ડ્રાઈવિંગ આવડતી વ્યક્તિ જ લાઈસન્સ મેળવી શકશે.