વર્ષ 2025ના અંતિમ દિવસોમાં એશિયાઈ વિસ્તારમાં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ચીન અને તાઈવાન વચ્ચેનો લાંબા સમયથી ચાલતો વિવાદ હવે વધુ ગંભીર બનતો જઈ રહ્યો છે. ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA) દ્વારા તાઈવાનની આસપાસ હાથ ધરવામાં આવેલી વિશાળ સૈન્ય કવાયતથી સમગ્ર વિશ્વમાં ચિંતા ફેલાઈ છે. ચીને આ કવાયતને ‘બ્લોકેડ ડ્રિલ’ તરીકે ઓળખાવી છે અને તેને ‘જસ્ટિસ મિશન 2025’ નામ આપવામાં આવ્યું છે, જે મંગળવારે પણ સતત ચાલુ રહી હતી.
 

સમુદ્ર અને આકાશમાં ચીની સેનાની વ્યાપક હાજરી

ચીનના ઈસ્ટર્ન થિયેટર કમાન્ડ દ્વારા તાઈવાનના ઉત્તર, દક્ષિણ અને પૂર્વીય વિસ્તારમાં એક સાથે સૈન્ય શક્તિનો પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યો છે. આ અભ્યાસ દરમિયાન ચીનની નૌસેના અને વાયુસેનાએ વિનાશક ફ્રિગેટ્સ, યુદ્ધ જહાજો, ફાઈટર જેટ્સ અને લાંબા અંતરના બોમ્બર્સ તૈનાત કર્યા હતા. ચીનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ તાઈવાનની સંપૂર્ણ સમુદ્રી અને હવાઈ નાકાબંધી કરવાની પોતાની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ચીન તરફથી સ્પષ્ટ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે જો તાઈવાનને કોઈ “બાહ્ય સશસ્ત્ર સમર્થન” મળશે, તો તેનો કડક જવાબ આપવામાં આવશે. આ નિવેદનને અમેરિકાની તરફ ઈશારો માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે અમેરિકા સતત તાઈવાનને સૈન્ય સહાય અને ટેકનોલોજી પૂરી પાડતું આવ્યું છે.
 

લાઈવ ફાયરિંગથી ધ્રૂજ્યો તાઈવાન સ્ટ્રેટ

આ સૈન્ય અભ્યાસ દરમિયાન ચીનની સેનાએ તાઈવાનના ઉત્તરીય જળ વિસ્તારમાં જીવંત દારૂગોળા સાથે લાઈવ ફાયરિંગ કર્યું હતું. લાંબા અંતરના મિસાઈલ અને હથિયારોના ઉપયોગથી તાઈવાન સ્ટ્રેટમાં ભયજનક સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. રિપોર્ટ મુજબ, આ કવાયત દરમિયાન આશરે 130થી વધુ ચીની વિમાનો અને 14 શક્તિશાળી યુદ્ધ જહાજો તાઈવાનની આસપાસ જોવા મળ્યા હતા.

સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ રહી કે ચીનના **90થી વધુ ફાઈટર જેટ્સે તાઈવાનની હવાઈ સરહદ (ADIZ)**નું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન કર્યું હતું. આ પગલાને તાઈવાનની સંપ્રભુતા માટે સીધો પડકાર માનવામાં આવી રહ્યો છે.
 

7 ‘ખતરનાક ક્ષેત્રો’ જાહેર, વૈશ્વિક ઉડ્ડયન પર અસર

ચીને તાઈવાન સ્ટ્રેટની આસપાસ 7 ખતરનાક ક્ષેત્રો જાહેર કર્યા છે, જ્યાં કોઈપણ નાગરિક અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ અને સમુદ્રી અવરજવર જોખમભરી બની ગઈ છે. આ નિર્ણયથી માત્ર પ્રાદેશિક સુરક્ષા નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક વેપાર, આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ રૂટ્સ અને ફ્લાઈટ ઓપરેશન્સ પર પણ ગંભીર અસર પડી રહી છે.

આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સને પોતાનો રૂટ બદલવો પડ્યો છે, જેના કારણે એશિયા-યુરોપ અને એશિયા-અમેરિકા વચ્ચેના ઉડ્ડયન માર્ગો પર વિક્ષેપ સર્જાયો છે.
 

શું આ તાઈવાન પર કબજાની અંતિમ તૈયારી?

સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે ચીન હવે માત્ર દબાણ બનાવવા સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તાઈવાન પર કબજો જમાવવાની વાસ્તવિક તૈયારી અને રિહર્સલ કરી રહ્યું છે. ચીનની સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી શિન્હુઆના જણાવ્યા અનુસાર, “બીજિંગ તાઈવાનને ચીનથી અલગ કરવાનો કોઈપણ પ્રયાસ સહન નહીં કરે અને દરેક ઉશ્કેરણીનો આકરો જવાબ આપવામાં આવશે.”

આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચીન હવે વધુ આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યું છે અને જરૂર પડે તો સૈન્ય કાર્યવાહીથી પણ પાછળ નહીં હટે.
 

તાઈવાનનો વળતો પ્રહાર અને એલર્ટ સ્થિતિ

ચીનની આ હરકતો બાદ તાઈવાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે પણ તાત્કાલિક પગલાં લીધા છે. તાઈવાને પોતાની દરિયાકાંઠાની મિસાઈલ સિસ્ટમ, નૌકાદળ અને વાયુસેનાને ઉચ્ચ એલર્ટ પર મૂકી દીધી છે. રડાર અને સર્વેલન્સ સિસ્ટમ દ્વારા ચીનની દરેક હલચલ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

તાઈવાનના સંરક્ષણ મંત્રી વેલિંગ્ટન કુએ નિવેદન આપતા કહ્યું કે, “ચીનની આ સૈન્ય કવાયત અત્યંત ઉશ્કેરણીજનક છે. તે માત્ર તાઈવાનની સુરક્ષા નહીં, પરંતુ સમગ્ર પ્રાદેશિક સ્થિરતા, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને વૈશ્વિક ઉડ્ડયન માર્ગો માટે મોટો ખતરો છે.”
 

વૈશ્વિક ચિંતા વધતી

ચીન-તાઈવાન વચ્ચે વધતા તણાવને લઈ અમેરિકા, જાપાન અને અન્ય પશ્ચિમી દેશો પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ તણાવ યુદ્ધમાં ફેરવાય, તો તેની અસર માત્ર એશિયા નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ પર પડશે.