ભારત આજે ડિજિટલ ક્રાંતિ અને અંતરિક્ષ અનુસંધાનની દિશામાં ઝડપભેર આગળ વધી રહ્યું છે. ચંદ્ર અને મંગળ સુધી માનવ મિશન માટે તૈયારી ચાલી રહી છે, અને દેશ વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનોલોજીમાં વિશ્વના શ્રેષ્ઠ દેશોમાંની એક તરીકે ઓળખાવામાં આવી રહ્યો છે. પરંતુ એ જ ભારતની ભૂમિમાં એક એવો ગ્રામીણ વિસ્તાર છે, જ્યાં પાયાની સુવિધાઓ હજી પણ સપના બની રહે છે. હિમાચલ પ્રદેશના ચંબા જિલ્લાના તિલંગ ગામમાં 117 વર્ષ પહેલા ભારતનો પહેલો હાઇડ્રો પાવર પ્રોજેક્ટ સ્થાપિત થયો હતો, જે એશિયાનો પણ પ્રથમ પ્રોજેક્ટ માનવામાં આવે છે. પરંતુ આજે આ જ ગામ વીજળીના અભાવે ઘોર અંધકારમાં જીવવા મજબૂર છે.

તિલંગ ગામ કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર હોવા છતાં અહીંની જીવનશૈલી અતિ દુષ્કર બની ગઈ છે. આ ગામમાં ફક્ત 7-8 પરિવારો વસે છે. પરિસ્થિતિ એટલી નબળી છે કે મૂળભૂત સુવિધાઓ, જેમ કે વીજળી, એના જીવનમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ સમસ્યા બની છે. વીજળી ન હોવાથી બાળકોનો અભ્યાસ, ઘરકામ, અને રોજિંદા જીવન અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયો છે.

ગામના લોકો મોબાઇલ ચાર્જ કરવા માટે પણ આશરે બે કિલોમીટરનો પગપાળા રસ્તો પસાર કરીને પડોશી ગામ જવું પડે છે, જેના માટે લગભગ બે કલાકનો સમય વેડફાય છે. વીજળીની ગેરહાજરીના કારણે નાના વ્યવસાય, રોજગારીના અવસર અને પરિવારજનોની આરોગ્ય સંભાળ માટે પણ મુશ્કેલી થાય છે. જો કોઈ બીમાર થાય તો રસ્તાની દુર્વ્યવસ્થા અને વાહનનો અભાવ હોવાને કારણે દર્દીને એમ્બ્યુલન્સ સુધી પહોંચાડવા માટે ઓછામાં ઓછા 8-10 લોકોએ ખભા પર ઊંચકીને પર્વતીય રસ્તાઓ પાર કરવા પડે છે.

લગ્ન, પ્રસંગો અથવા ધાર્મિક સમારોહો દરમિયાન પણ વીજળી ન હોવાથી જનરેટરનો વ્યવસ્થા કરવી પડે છે, જે આર્થિક રીતે પણ ભારે ખર્ચાળું સાબિત થાય છે. આ બધાં અઢળક મુશ્કેલીઓ છતાં ગામવાસીઓ પોતાની આસપાસની પ્રાકૃતિક સૌંદર્યને જાળવીને જીવવા માટે પ્રયત્નશીલ છે.

સ્થાનિક લોકો અને યુવાનોનું કહેવું છે કે જ્યારે વિશ્વ મંગળ પર જીવન શોધી રહ્યું છે, ત્યારે તેઓ હજી અંધકારમાં જીવી રહ્યા છે. ગામથી માત્ર 200-300 મીટર દૂરના ગામોમાં વીજળી પહોંચવાની સ્થિતિ છે, ત્યારે તિલંગ ગામની અવગણના ખૂબ જ શરમજનક છે. ગ્રામજનોએ અનેક વખત સ્થાનિક અને રાજ્યના પ્રતિનિધિઓને રજૂઆત કરી હોવા છતાં આજ સુધી કોઈ સકારાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.

વિજળી અને રોડ-રસ્તાની સુવિધાઓ પહોંચે તો તિલંગ ગામ એક પર્યટન કેન્દ્ર તરીકે વિકસીત થઈ શકે છે. કુદરતી સૌંદર્ય, પર્વતીય દ્રશ્યો અને શાંતિમય વાતાવરણની સાથે આ વિસ્તાર સ્થાનિકો માટે રોજગારી અને આવકના નવી અવસરો પણ પૂરાં કરી શકે છે. આ ઉપરાંત બાળકોના શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને જીવન ગુણવત્તા સુધારવામાં પણ મોટો ફાયદો થશે.

117 વર્ષ પહેલા ભારતને એશિયાનો પહેલો હાઇડ્રો પાવર પ્રોજેક્ટ આપનાર ચંબા જિલ્લાની આ સ્થિતિ સરકારની નિષ્ફળતા દર્શાવે છે. જ્યારે દેશ ટેકનોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રગતિ કરી રહ્યો છે, ત્યારે આ ગ્રામીણ વિસ્તારના લોકો હજુ પણ આધુનિક સુવિધાઓથી વંચિત છે.

તિલંગ ગામની હાલની પરિસ્થિતિ એ માત્ર ગૃહસ્થ અને સામાજિક સમસ્યા નથી, પરંતુ એ વિકાસ અને ન્યાયની પણ કથા કહે છે. 21મી સદીના ભારતમાં એ પ્રકારના વિસ્તારોનું અંધકારમાં રહેવું સ્વીકાર્ય નથી. રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારને તુરંત કાર્યવાહી કરીને ગામમાં વીજળી, રસ્તા અને આધારભૂત સુવિધાઓ પહોંચાડવી આવશ્યક છે. આ પગલું માત્ર ગામવાસીઓના જીવનમાં સુખ અને સરળતા લાવશે જ નહીં, પરંતુ ચંબા જિલ્લાની ઈતિહાસિક મહત્તા અને આદરણિય પાવર પ્રોજેક્ટની ગર્વશાળી કથા પણ જીવિત રાખશે.

તિલંગ ગામની હકીકત એ દર્શાવે છે કે વિકાસની સાત્વિકતા માત્ર શહેરોમાં જ નથી હોવી જોઈએ, પરંતુ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ તેની સમાનતા હોવી જરૂરી છે. હાલ સરકાર જો તુરંત પગલાં લે છે, તો આ નાના પરિવારોને આધુનિક સુવિધાઓ સાથેનો જીવનનો અધિકાર મળી શકે છે અને તિલંગ ગામ એક પર્યટક, સ્વસ્થ અને સુખી જીવનનું ઉદાહરણ બની શકે છે.