રાજકોટ જિલ્લામાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) કાર્યક્રમ અંતર્ગત 1 જાન્યુઆરી 2026ની લાયકાત તારીખના આધારે અંતિમ મતદાર યાદી 17 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી છે. જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી અને કલેક્ટર ડૉ. ઓમ પ્રકાશના જણાવ્યા મુજબ શહેર અને જિલ્લાની કુલ 8 વિધાનસભા બેઠકો માટે મળીને 20,89,377 મતદારોનો સમાવેશ અંતિમ યાદીમાં થયો છે. જેમાં 20,88,779 સામાન્ય મતદારો અને 598 સર્વિસ વોટર્સનો સમાવેશ થાય છે.
 

SIR અભિયાનની શરૂઆત અને કામગીરી

ભારતના ચૂંટણી પંચના માર્ગદર્શન હેઠળ 28 ઓક્ટોબર 2025થી સઘન સુધારણા અભિયાન શરૂ કરાયું હતું. શરૂઆતમાં રાજકોટ જિલ્લામાં કુલ 23,91,027 મતદારોની ગણતરી કરવામાં આવી અને તેમના માટે એન્યુમરેશન ફોર્મ (EF) તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા.

આ અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે 2,256 બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) અને 233 BLO સુપરવાઈઝરને વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવી હતી. રાજકીય પક્ષો દ્વારા 437 બૂથ લેવલ એજન્ટોની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. ઉપરાંત, જિલ્લામાં અંદાજે 6,000 સ્વયંસેવકો (Volunteers)ની મદદ લેવામાં આવી હતી. તાલુકા અને શહેરી વિસ્તારોમાં સિનિયર નાયબ મામલતદાર કક્ષાના અધિકારીઓ સહિતના સ્ટાફ દ્વારા સુપરવિઝન વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ હતી.
 

ઘરે-ઘરે જઈ માહિતી એકત્રિત

4 નવેમ્બરથી 4 ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન BLO દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈ EF ફોર્મનું વિતરણ અને સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો હતો. BLOએ ત્રણ વખત મુલાકાત લઈ મતદારોને ફોર્મ ભરવામાં સહાયતા કરી. આ કામગીરી પર સુપરવાઈઝરોએ સતત નજર રાખી હતી.

આ અભિયાન દરમિયાન 8,23,668 મતદારોએ પોતાની વિગતો પુષ્ટિ કરી હતી, જ્યારે 10,06,177 મતદારોએ વંશાવળી આધારિત મેપિંગ કરાવ્યું હતું. ત્યારબાદ 19 ડિસેમ્બરે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવી હતી, જેમાં 20,55,357 મતદારોનો સમાવેશ હતો.
 

વાંધા-દાવા અને નામ કમી

ડ્રાફ્ટ યાદી પ્રસિદ્ધ થયા બાદ ERO અને AERO દ્વારા વાંધા-દાવા મંગાવવામાં આવ્યા હતા. જિલ્લામાં કુલ 3,44,513 મતદારોને નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી, જેમાં મેપિંગ અથવા લોજિકલ ગડબડ હતી.

તેમાંથી 3,37,310 મતદારોએ જરૂરી પુરાવા રજૂ કરીને પોતાનું નામ યથાવત રાખ્યું, જ્યારે 7,210 મતદારો દ્વારા પુરાવા રજૂ ન થતાં તેમના નામ કમી કરવામાં આવ્યા. કુલ મળીને 3,01,650 મતદારોના નામ અંતિમ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
 

નવા નામ ઉમેરાયા અને સુધારણા

સંક્ષિપ્ત સુધારણા કાર્યક્રમ હેઠળ:

• 33,452 નવા મતદારો માટે ફોર્મ-6 ભરાયા
• 9,245 નામ કમી કરવા ફોર્મ-7 ભરાયા
• 33,539 સ્થળાંતર/સુધારણા માટે ફોર્મ-8 ભરાયા

આ રીતે કુલ 76,236 હક્ક-દાવાઓનો નિયમ મુજબ નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો.
 

વય અને વિશેષ વર્ગ મુજબ આંકડા

અંતિમ યાદી મુજબ:

• 18થી 19 વર્ષના 26,591 યુવા મતદારો
• 12,929 દિવ્યાંગ મતદારો
• 80 વર્ષથી વધુ વયના 44,690 મતદારો
• 100 વર્ષથી વધુ વયના 460 સતાયુ મતદારો

આ આંકડાઓ રાજકોટ જિલ્લામાં મતદાર જાગૃતિ અને નોંધણી પ્રક્રિયાની વ્યાપકતાને દર્શાવે છે.
 

વિધાનસભા મુજબ મતદારોની સંખ્યા

જિલ્લાની 8 વિધાનસભા બેઠકો મુજબ મતદારોની સંખ્યા આ મુજબ છે:

• 68 રાજકોટ પૂર્વ – 2,52,250
• 69 રાજકોટ પશ્ચિમ – 2,97,733
• 70 રાજકોટ દક્ષિણ – 2,09,146
• 71 રાજકોટ ગ્રામ્ય – 3,59,648
• 72 જસદણ – 2,58,414
• 73 ગોંડલ – 2,13,008
• 74 જેતપુર – 2,54,655
• 75 ધોરાજી – 2,44,523
   

અપીલ કરવાની જોગવાઈ

અંતિમ યાદીમાં સમાવિષ્ટ અથવા કમી કરાયેલા નામ અંગે કોઈ મતદારને વાંધો હોય તો તેઓ આર.પી. એક્ટ 1950ની કલમ 24(એ) હેઠળ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ નિયમ 27 મુજબ અપીલ દાખલ કરી શકે છે.

આ રીતે SIR કાર્યક્રમ અંતર્ગત વ્યાપક ચકાસણી અને સુધારણા પ્રક્રિયા બાદ રાજકોટ જિલ્લામાં 20.89 લાખથી વધુ મતદારોની અંતિમ યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે, જે આગામી ચૂંટણી પ્રક્રિયાને પારદર્શક અને સચોટ બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.