દેશના અનેક વિસ્તારોમાં નવેમ્બર મહિનો આ વખતે઼ પ્રમાણમાં હળવો રહ્યો હતો, પરંતુ હવે શિયાળાનું સાચું રૂપ દેખાવાનું છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા બહાર પાડાયેલા માસિક રિપોર્ટ મુજબ ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી દરમિયાન ગુજરાત સહિત મધ્ય અને ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં કડકડતી ઠંડી પડશે. માત્ર સામાન્ય ઠંડી નહીં પરંતુ કોલ્ડવેવના દિવસો પણ આ વર્ષે નોંધપાત્ર રીતે વધશે, એવી ચેતવણી આપવામાં આવી છે.

હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે આ આખા ત્રિમાસિક સમયગાળામાં ન્યૂનતમ અને મહત્તમ બંને તાપમાન નોર્મલ કરતા નીચે રહેશે. જેના કારણે ગુજરાત, રાજસ્થાન, પંજાબ, હરીયાણા, મધ્યભારત અને પ્રાયદ્વિપીય ભારતના કેટલાંક વિસ્તારોમાં ઠંડીનો કડાકો વધુ અનુભવાશે. સામાન્ય રીતે કોલ્ડવેવ ચારથી છ દિવસ ચાલતી હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે તે વધીને આઠથી અગિયાર દિવસ સુધી જવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર-પૂર્વ મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, પંજાબ, હરીયાણા, દિલ્હી, પૂર્વ-દક્ષિણ રાજસ્થાન, પશ્ચિમી યુપી અને તેલંગાણા જેવા વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં વધુ ઠંડી પડશે. દેશમાં ઉત્તરના પહાડી રાજ્યોમાં હાલથી જ કડક ઠંડીનો પ્રારંભ થઈ ગયો છે. જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, લદાખ અને ઉત્તરાખંડના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે બરફવર્ષા થઈ રહી છે, જેના કારણે વાતાવરણમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. કેદારનાથમાં તાપમાન 10 ડિગ્રીથી નીચે ગઈ ચુક્યું છે.

કાશ્મીરના અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાન માઈનસમાં પહોંચી ગયું છે. શ્રીનગર -1.9°C, બારામૂલ્લા -4.4°C અને કુપવારા -3.2°C સુધી ઠંડી વધી છે. પહલગામ જેવા પ્રવાસી સ્થળોમાં બરફવર્ષાને કારણે પ્રવાસીઓમાં ખાસ્સો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગના અનુમાન પ્રમાણે, આ પહાડી વિસ્તારોમાં બરફવર્ષાના નવા રાઉન્ડને કારણે ઉત્તર ભારતમાં આગામી બે-ત્રણ દિવસમાં ઠંડીમાં વધુ વધારો થશે.

મધ્યભારતના ઘણા શહેરોમાં પણ તાપમાન ઝડપથી ઘટી રહ્યું છે. જબલપુર, ગ્વાલિયર, ઈંદોર, ભોપાલ, ઉજ્જૈન જેવા વિસ્તારોમાં પારો 10 ડિગ્રીથી નીચે ઉતરી ગયો છે. શેખાવાટી અને બિકાનેર જેવા વિસ્તારોમાં પણ ઠંડીનો કડાકો વધી રહ્યો છે. કેટલાક ભાગોમાં તાપમાન બે ડિગ્રી સુધી પણ ગગડી શકે છે, એવી શક્યતા હવામાન વિભાગે દર્શાવી છે.

ગુજરાતમાં પણ આ વર્ષે ઠંડીનું પ્રમાણ વધુ રહેશે. ખાસ કરીને ઉત્તર અને મધ્ય ગુજરાતમાં શિયાળાના દિવસો વધુ કઠોર રહી શકે છે. ન્યૂનતમ તાપમાનમાં વર્ષના આ સમયગાળાની તુલનાએ વધુ ઘટાડો થશે, જેના કારણે વહેલી સવારે અને રાત્રિના સમયે ઠંડીનો કડક અનુભવ થશે. ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી દરમિયાન ચારથી છ દિવસ સુધી કોલ્ડવેવ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. આ સમયમાં તાપમાનના અચાનક ઘટાડાથી વ્હિલ, સડક વ્યવહાર સહિત દૈનિક જીવન પર અસર થવાની સંભાવના છે.

એક તરફ ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં ઠંડી વધી રહી છે, ત્યારે દક્ષિણ ભારતમાં વાવાઝોડા અને વરસાદી પરિસ્થિતિનું પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યું છે. દિતવાહ વાવાઝોડાના કારણે તામિલનાડુના કાંચીપુરમ, તિરુવલ્લૂર, ચેન્નાઈ, ચેંગલપટ્ટુ અને રાણીપેટ જેવા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ નોંધાયો છે. આ વરસાદથી વાતાવરણમાં ભેજ અને ઠંડો પવન વધ્યો છે, જેના કારણે દક્ષિણ રાજ્યોમાં પણ તાપમાનમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.

હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક જળવાયુ પરિવર્તનનાં કારણે આ વર્ષની શિયાળાની અસર સામાન્ય કરતાં વધારે રહેશે. ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં લાંબા સમય સુધી ઠંડુ વાતાવરણ રહેવાની સંભાવના છે, જ્યારે દક્ષિણ ભારતમાં હવામાન વધુ વેરવિખેર રહેશે — ક્યાંક ઠંડી, તો ક્યાંક વરસાદ.

હવામાન વિભાગે લોકોને સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, બાળકો અને શ્વાસરોગી દર્દીઓએ વહેલી સવારે અને રાત્રે બહાર જતી વખતે ગરમ કપડાં પહેરવા, પાણી પૂરતું પીવું અને શરીર ગરમ રહે તેની કાળજી લેવી જરૂરી છે.

કુલ મળીને, આ વર્ષે ભારતનું શિયાળુ સીઝન લાંબુ, કડક અને વધુ અસરકારક રહેવાનું નિશ્ચિત છે. હવામાન વિભાગના મુજબ, ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી — ત્રણ મહિના — ઠંડીનો તીવ્ર પ્રહાર જોવા મળશે અને સામાન્ય જીવન પર તેની અસર પણ વધુ પડી શકે છે.