કેન્દ્ર સરકારે અગ્નિવીરો અને નિવૃત્ત સૈનિકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. Indian Railways અને Indian Army વચ્ચે “ફ્રેમવર્ક ઓફ કોઓપરેશન” શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જેના માધ્યમથી લશ્કરી સેવા પૂર્ણ કર્યા બાદ નાગરિક જીવનમાં સરળ સંક્રમણ અને રેલવેમાં રોજગારની તકો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આ પહેલ ખાસ કરીને 2026થી નિવૃત્ત થનારા અગ્નિવીરો માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાઈ રહી છે.

અગ્નિવીર યોજના હેઠળ યુવાનોને નિર્ધારિત સમયગાળા માટે સૈન્યમાં સેવા આપવા તક આપવામાં આવે છે. સેવા પૂર્ણ થયા બાદ તેઓને નાગરિક ક્ષેત્રમાં સ્થિર અને સન્માનજનક રોજગાર મળે તે માટે સરકાર વિવિધ વિકલ્પો શોધી રહી હતી. હવે રેલવે મંત્રાલય સાથેના આ સહયોગથી અગ્નિવીરોને સીધી ભરતીમાં પ્રાથમિકતા અને અનામતનો લાભ મળશે.

આ પહેલનું ઉદ્દેશ્ય માત્ર નોકરી આપવાનો નથી, પરંતુ સૈનિકોના શિસ્તબદ્ધ અનુભવ અને કુશળતાનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય વિકાસમાં કરવાનું પણ છે. રેલવે દેશની સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની સંસ્થા છે, જ્યાં વિવિધ લેવલ પર મોટી સંખ્યામાં ભરતી થતી રહે છે. આવા માળખામાં નિવૃત્ત સૈનિકો માટે વિશેષ અનામત સુનિશ્ચિત કરવાથી તેમની કુશળતાનો યોગ્ય ઉપયોગ થઈ શકશે.

નવી વ્યવસ્થા મુજબ નિવૃત્ત સૈનિકો માટે લેવલ-2 અને તેથી ઉપરના પદોમાં 10 ટકા અનામત અને લેવલ-1 પદોમાં 20 ટકા અનામત રાખવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ નિવૃત્ત અગ્નિવીરો માટે લેવલ-2 અને ઉપરના પદોમાં 5 ટકા અને લેવલ-1 પદોમાં 10 ટકા અનામતનો પ્રાવધાન છે. આથી અગ્નિવીરોને તેમની સેવા પૂર્ણ થતાં જ નોકરી માટે સ્પર્ધાત્મક લાભ મળશે.

વર્ષ 2024 અને 2025 દરમિયાન રેલવેની વિવિધ ભરતી સૂચનાઓમાં નિવૃત્ત સૈનિકો માટે કુલ 14,788 જગ્યાઓ અનામત રાખવામાં આવી હતી. તેમાં 6,485 લેવલ-1 પદો અને 8,303 લેવલ-2 તથા ઉપરના પદોનો સમાવેશ થાય છે. ભરતી પ્રક્રિયા Railway Recruitment Board (RRB) અને રેલવે ભરતી કેન્દ્રો (RRC) દ્વારા સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ મારફતે કરવામાં આવે છે. અગ્નિવીરોને પણ આ જ પ્રક્રિયા હેઠળ લાભ મળશે, પરંતુ અનામતના કારણે તેમની પસંદગીની સંભાવના વધશે.

રેલવે મંત્રાલયે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. નિયમિત ભરતી પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ખાલી જગ્યાઓ ઝડપી ભરવા માટે ‘પોઇન્ટ્સમેન’ પદ પર કરાર આધારિત ભરતી કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી છે. આ માટે 5,000થી વધુ જગ્યાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દેશભરના નવ રેલવે વિભાગોએ લશ્કરી સંગઠનો સાથે પહેલેથી જ MoU પર હસ્તાક્ષર કરી લીધા છે, જેથી પ્રક્રિયા ઝડપથી આગળ વધી શકે.

આ સહયોગ માત્ર રોજગાર પૂરતો મર્યાદિત નથી. નિવૃત્ત સૈનિકો અને અગ્નિવીરો માટે એક સમર્પિત સહાય પ્રણાલી પણ ઉભી કરવામાં આવશે, જેમાં નોકરી અંગે માર્ગદર્શન, અરજી પ્રક્રિયામાં સહાય અને તાલીમ જેવી સુવિધાઓ સામેલ રહેશે. આથી લશ્કરી જીવનથી નાગરિક ક્ષેત્રમાં સંક્રમણ સરળ બનશે.

રેલવે અને સેનાના આ સંકલનને રાષ્ટ્રીય વિકાસના દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સૈનિકોમાં રહેલી શિસ્ત, જવાબદારી અને કાર્યક્ષમતા રેલવે જેવી વિશાળ સંસ્થામાં અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. સાથે જ, નિવૃત્તિ બાદ રોજગારની ચિંતા ઘટાડવાથી યુવાનોમાં અગ્નિવીર યોજનાપ્રતિ વિશ્વાસ પણ મજબૂત થશે.

આમ, કેન્દ્ર સરકારની આ પહેલ અગ્નિવીરો અને નિવૃત્ત સૈનિકો માટે સ્થિર ભવિષ્યની દિશામાં મોટું પગલું છે. રેલવેમાં અનામત અને વિશેષ ભરતી પ્રણાલીથી તેમને સન્માનજનક રોજગાર મળશે અને તેઓ દેશની પ્રગતિમાં નવી ભૂમિકામાં યોગદાન આપી શકશે.