રાજકોટ શહેરમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને વધુ સુગમ બનાવવા અને પગપાળા જતા નાગરિકોની સુરક્ષા વધારવા માટે મહાપાલિકાએ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. શહેરના વ્યસ્ત 150 ફૂટ રીંગ રોડ પર આવેલા બીગ બઝાર ચોક અને અમીન માર્ગ કોર્નર ખાતે બે ફૂટ ઓવરબ્રિજ (FOB) બનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ માટે રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ રૂ. 10.17 કરોડના ખર્ચે BOT (Design, Build, Operate and Transfer) મોડલ હેઠળ ટેન્ડર જાહેર કર્યા છે.
 

મેટ્રો રૂટની સંભાવનાને કારણે પ્લાનમાં ફેરફાર

અગાઉ ત્રિકોણબાગ, આત્મીય કોલેજ રોડ અને ગ્રીનલેન્ડ ચોકડી જેવા વિસ્તારોમાં ફૂટબ્રિજ બનાવવાના પ્રસ્તાવો પર વિચારણા થઈ હતી. પરંતુ ભવિષ્યમાં મેટ્રો ટ્રેનના રૂટની સંભાવના ધ્યાનમાં રાખીને આ પ્રોજેક્ટોને હાલ માટે મોકૂફ રાખવામાં આવ્યા છે. તેના બદલે હાલના નાણાકીય વર્ષમાં મંજૂર થયેલી યોજનાઓ આગળ ધપાવતા બીગ બઝાર ચોક અને અમીન માર્ગ કોર્નરને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
 

પગપાળા લોકોને રાહત આપવાનો પ્રયાસ

150 ફૂટ રીંગ રોડ અને BRTS ટ્રેકને કારણે ઘણા વિસ્તારોમાં રોડ ક્રોસ કરવો મુશ્કેલ બની ગયો છે. 10.7 કિલોમીટર લાંબા BRTS ટ્રેક પર માત્ર સિટી બસ જ દોડી શકે છે, જ્યારે ડિવાઇડર લાંબા હોવાથી અને ઘણા ચોક પર બંધ હોવાથી પગપાળા લોકોને દૂર સુધી ફરવું પડે છે. ખાસ કરીને બીગ બઝાર સર્કલ અને અમીન માર્ગ વિસ્તારમાં રોજિંદા હજારો લોકો અવરજવર કરે છે.

અમીન માર્ગ તરફથી આવતા લોકોને 150 ફૂટ રોડ કે કાલાવડ રોડ તરફ જવા માટે ઘણીવાર બીગ બઝાર સર્કલ અથવા કેકેવી ચોક સુધી લાંબો ચક્કર મારવો પડે છે. નવા ફૂટ ઓવરબ્રિજથી આ સમસ્યાનો ઉકેલ આવશે અને નાગરિકોને સીધો અને સુરક્ષિત રસ્તો મળશે.
 

BOT મોડલ હેઠળ અમલ

આ પ્રોજેક્ટ BOT (ડિઝાઇન, બિલ્ડ, ઓપરેટ એન્ડ ટ્રાન્સફર) મોડલ હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવશે. એટલે કે પસંદ થયેલી એજન્સી ફૂટ ઓવરબ્રિજનું ડિઝાઇન અને નિર્માણ કરશે, ત્યારબાદ પાંચ વર્ષ સુધી તેની જાળવણી અને સંચાલનની જવાબદારી પણ સંભાળશે. પાંચ વર્ષ બાદ આ બ્રિજ મહાપાલિકાને હસ્તાંતરિત કરવામાં આવશે.
 

બંને સ્થળે કુલ 22 ગેન્ટ્રી બોર્ડ અને જાહેરાત હોર્ડિંગ લગાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેથી એજન્સી જાહેરાત દ્વારા આવક ઊભી કરી શકે. આ મોડલથી મહાપાલિકાને સીધો નાણાકીય ભાર ઓછો રહેશે અને ખાનગી ભાગીદારીથી પ્રોજેક્ટ ઝડપી પૂર્ણ થવાની આશા છે.
 

અગાઉના પ્રોજેક્ટો અટવાયા

શહેરમાં ફૂટબ્રિજ બનાવવાની યોજના નવી નથી. લગભગ દોઢ દાયકા પહેલા કાલાવડ રોડ પર સ્વામીનારાયણ મંદિર સામે ફૂટબ્રિજ બનાવવાની જાહેરાત થઈ હતી. સ્થળમાં ફેરફાર અને અન્ય વહીવટી કારણોસર તે પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થઈ શક્યો નહોતો. કેટલીક જગ્યાએ પાયા સુધીનું કામ થયા બાદ પણ તેને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. આ કારણે શહેરમાં ફૂટ ઓવરબ્રિજની યોજનાઓ કાગળ પર જ રહી ગઈ હતી.

હાલના બજેટમાં ફૂટ ઓવરબ્રિજને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવતા ફરી આશા જાગી છે કે આ વખતનો પ્રોજેક્ટ વાસ્તવમાં અમલમાં આવશે.
 

નવી બોડીના કાર્યકાળમાં કામની શક્યતા

હાલ ટેન્ડર પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે અને ઓફરો મંગાવવામાં આવી રહી છે. ટેન્ડર મંજૂરી અને દરખાસ્તો પૂર્ણ થયા બાદ નવા નાણાકીય વર્ષમાં તથા નવી મ્યુનિસિપલ બોડીના કાર્યકાળ દરમિયાન કામ શરૂ થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો તમામ પ્રક્રિયા સમયસર પૂર્ણ થશે તો શહેરને તેના પ્રથમ બે આધુનિક ફૂટ ઓવરબ્રિજ મળશે.
 

શહેર વિકાસ તરફ મહત્વપૂર્ણ પગલું

રાજકોટ ઝડપથી વિકસતું શહેર છે અને વાહનોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. આવા સમયમાં પગપાળા જતા લોકો માટે સુરક્ષિત માળખું ઉભું કરવું જરૂરી બની ગયું છે. ફૂટ ઓવરબ્રિજ માત્ર ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સુધારશે નહીં, પરંતુ અકસ્માતોની સંભાવના પણ ઘટાડશે.

હવે નજર ટેન્ડર પ્રક્રિયા અને વહીવટી મંજૂરી પર ટકેલી છે. જો આ પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂર્ણ થાય તો તે શહેરના ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ માટે એક મહત્વપૂર્ણ મીલનો પથ્થર સાબિત થઈ શકે છે.