મહિલાઓ માટે મા બનવું જીવનનો સૌથી સુંદર અને ભાવનાત્મક અહેસાસ હોય છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયા દરમિયાન શરીરમાં થનારા અનેક ફેરફારો ઘણીવાર માનસિક ચિંતા પણ ઊભી કરે છે. ખાસ કરીને ડિલિવરી પછી પેટ, જાંઘ, કમર અથવા સ્તન પર દેખાતા સ્ટ્રેચ માર્ક્સ અનેક મહિલાઓને અસ્વસ્થતા અનુભવે તેવું બનાવે છે. જોકે આ સમસ્યા માત્ર મહિલાઓ પૂરતી સીમિત નથી. અચાનક વજન વધવું, ઝડપથી વજન ઘટવું અથવા જીમમાં વધુ પડતી કસરત કરવાના કારણે પુરુષોમાં પણ સ્ટ્રેચ માર્ક્સ જોવા મળે છે.

સ્ટ્રેચ માર્ક્સ ત્યારે થાય છે જ્યારે શરીરના કોઈ ભાગમાં અચાનક ખેંચાણ આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ત્વચાની અંદરની પેશીઓ તૂટી જાય છે અને તેની અસર ત્વચાની ઉપર લાંબા ડાઘા સ્વરૂપે દેખાય છે. સમય જતાં આ નિશાનો થોડા આછા જરૂર પડે છે, પરંતુ સંપૂર્ણપણે ગાયબ થતા નથી. ગર્ભાવસ્થા, હોર્મોનલ ફેરફાર, કિશોરાવસ્થામાં ઝડપી શારીરિક વિકાસ અને અચાનક વજન વધવું તેના મુખ્ય કારણો ગણાય છે.

ઘણા લોકો સ્ટ્રેચ માર્ક્સ દૂર કરવા માટે મોંઘી ક્રીમો અને ટ્રીટમેન્ટ પાછળ હજારો રૂપિયા ખર્ચી નાખે છે, પરંતુ ઘણીવાર અપેક્ષિત પરિણામ મળતું નથી. આવી સ્થિતિમાં રસોડામાં હાજર સામાન્ય અને કુદરતી વસ્તુઓથી ઘરબેઠાં જ સ્ટ્રેચ માર્ક્સને આછા કરી શકાય છે.

એલોવેરા જેલ ત્વચા માટે કુદરતી વરદાન માનવામાં આવે છે. તેમાં રહેલા હીલિંગ ગુણ ત્વચાને રિપેર કરવામાં મદદ કરે છે. સ્ટ્રેચ માર્ક્સ પર રોજ ફ્રેશ એલોવેરા જેલ લગાવવાથી ત્વચા નરમ બને છે અને ડાઘા ધીમે ધીમે ફિક્કા થવા લાગે છે.
હળદર પણ ત્વચાના રંગને સુધારવામાં અસરકારક છે. હળદરમાં થોડું પાણી અથવા તેલ ઉમેરીને પેસ્ટ બનાવી દિવસમાં બે વખત લગાવવાથી ત્વચાની દેખાવમાં સુધારો થાય છે.
 

બટાકામાં રહેલા વિટામિન્સ અને મિનરલ્સ ત્વચાને પોષણ આપે છે. બટાકાનો રસ કાઢીને સ્ટ્રેચ માર્ક્સ પર લગાવવાથી ડાઘ-ધબ્બા આછા થવામાં મદદ મળે છે.
લીંબુ કુદરતી બ્લીચિંગ એજન્ટ છે. તેનો એસિડિક ગુણ સ્ટ્રેચ માર્ક્સના રંગને ધીમે ધીમે હળવો કરવામાં મદદરૂપ થાય છે. સંવેદનશીલ ત્વચાવાળાએ તેનો ઉપયોગ કરતા પહેલા સાવચેતી રાખવી જોઈએ.

એરંડાનું તેલ ત્વચાની અંદર સુધી પહોંચીને રક્તસંચાર સુધારે છે. રોજ 10 મિનિટ સુધી એરંડાના તેલથી સ્ટ્રેચ માર્ક્સ પર હળવી માલિશ કર્યા બાદ ગરમ પાણીના કપડાથી શેક કરવાથી સારું પરિણામ મળી શકે છે.
ખાંડનું સ્ક્રબ પણ અસરકારક ઘરેલુ ઉપાય છે. એક ચમચી ખાંડમાં થોડું બદામનું તેલ અને લીંબુના ટીપાં ઉમેરીને બનાવેલા સ્ક્રબથી ન્હાતા પહેલા 2-3 મિનિટ માલિશ કરવાથી મૃત ત્વચા દૂર થાય છે અને નવી ત્વચા વિકસે છે. એક મહિનામાં પરિણામ દેખાવા લાગે છે.

સ્ટ્રેચ માર્ક્સથી બચવા માટે જીવનશૈલીમાં થોડા ફેરફાર જરૂરી છે. ભરપૂર પાણી પીવાથી ત્વચાની લવચીકતા જળવાઈ રહે છે. પૌષ્ટિક આહાર, ખાસ કરીને વિટામિન-સી, વિટામિન-ઈ અને ઝિંકથી ભરપૂર ખોરાક ત્વચાને મજબૂત બનાવે છે. નિયમિત કસરત સ્નાયુઓને મજબૂત રાખે છે અને ત્વચા પર અચાનક ખેંચાણ થતું અટકાવે છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ઓલિવ ઓઈલ અથવા કોકો બટરથી મોઇશ્ચરાઇઝિંગ કરવાથી સ્ટ્રેચ માર્ક્સ થવાની શક્યતા ઘટી જાય છે.

જો ઘરેલુ ઉપાયો છતાં સ્ટ્રેચ માર્ક્સ ખૂબ વધારે દેખાય, અથવા ત્વચામાં ખંજવાળ, બળતરા કે એલર્જી થાય, તો વિલંબ કર્યા વગર ચામડીના નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.